Sık Sorulan Sorular

Gemiadamı cüzdanı çıkartmak için yapılması gerekenler
 

Başvuru 
Gemiadamı adayları; daha önce hiçbir liman başkanlığından gemiadamı cüzdanı almadıklarını ve hangi yeterlik derecesinde gemiadamı cüzdanı veya gemiadamı yeterlik belgesi almak istediklerini beyan eden ve aşağıdaki belgeler ekli bir dilekçe ile sicil liman başkanlığına başvururlar. 

a) T.C. Kimlik Numarası beyanı, 
b) Diploma, mezuniyet veya öğrenim belgesinin aslı veya kurumca onaylı örneği, 
c) İkametgâh beyanı, 
d) Fotoğraf (3 adet), 
e) Sağlık raporu, 
f) Askerlikle ilişiği olmadığına dair yazılı beyan, 

Aşçı ve kamarot yeterlikleri için gemiadamı cüzdanı almak isteyenler, yukarıdaki belgelere, ayrıca meslekleri ile ilgili eğitim ya da çalışma belgelerini de eklerler. 

Yurt dışından alınan belgelerin fotokopileri ve Türkçe çevirileri noter onaylı olması zorunludur. 

Gemiadamı Cüzdanlarının Yenilenmesi 
Yitirilme, yıpranma, değiştirme gibi nedenlerle yenilenen gemiadamı cüzdanları, gemiadamının kayıtlı olduğu liman başkanlığınca düzenlenir. 

Gemiadamı Cüzdanı ve Gemiadamı Yeterlik Belgesi 
Türk Gemiadamları Kütüğüne kayıt edilen, 51 inci maddede belirtilen yeterlik seviyesine göre gemiadamı cüzdanı alacak olan gemiadamına, harcı alındıktan sonra liman başkanlığı tarafından gemiadamı yeterlik belgesini de içerecek şekilde düzenlenen, fotoğraflı ve Türkçe ve İngilizce olarak düzenlenmiş beş yıl süreli gemiadamı cüzdanı verilir. 

Gemiadamı cüzdanı düzenlenmesi zorunlu olmayan yeterliklerdeki gemiadamlarından balıkçı ve tayfa sınıfında olanlar için süresiz, diğerleri için ise beş yıl süreli, kimlik bilgilerini de içeren fotoğraflı Gemiadamları Belgesi adı altında düzenlenen gemiadamı yeterlik belgesi verilir. 

Kaptan, güverte, makine ve telsiz zabiti sınıfı yeterlikler, Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğünce gerekli doğrulamalar yapıldıktan sonra, idarece teknik ve idari altyapısı uygun görülen liman başkanlıklarında düzenlenir. 

Gemiadamı sınavlarına giren ve sınavı başararak yeterlik derecesini yükselten gemiadamı, yeni gemiadamı yeterlik belgesi kendisine verilinceye kadar, eski gemiadamı yeterlik belgesi ile çalışabilir. Gemiadamı Yeterlik Belgesi gemiadamı cüzdanına kayıtlı olan gemiadamlarının, eski yeterliklerinin yeraldığı cüzdan sayfası iptal kaşesi ile iptal edildikten sonra gemiadamının hak kazandığı yeni yeterlik belgesi gemiadamı cüzdanının yeni bir sayfasına işlenir. 

Askerlikten Ayrılanların İşlemleri 
Askerlik görevini Deniz Kuvvetleri Komutanlığına veya Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı gemilerde yapan erler, terhis oldukları gemi komutanlarınca verilen “er hizmet belgeleri” ile sicil limanına başvurmaları durumunda, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kütükleme işlemleri yapılır. 

Deniz Kuvvetlerinden veya Sahil Güvenlik Komutanlığından emekli olan ya da ayrılan ve bu Yönetmelik hükümlerine göre gemiadamı cüzdanı ile gemiadamı yeterlik belgesi alacak subay ve astsubaylar, bir dilekçe ekinde bu Yönetmeliğin 74 üncü maddesindeki belgelerin yanı sıra, 

a) Servis belgesi, 
b) Deniz Harp Okulu ya da deniz astsubay sınıf okulu ya da astsubay meslek yüksekokulu diploması, 
c) Bonservis ve kurs belgeleri, 
d) Yönetmelik hükümlerine göre alabilecekleri gemiadamı yeterlik derecesi için öngörülen eğitim-öğretim konularında eksiklikleri bulunanlar, İdarece yetkilendirilmiş eğitim kurum/kuruluşlarından alacakları kurs başarı belgeleri, 

ile sicil limanına başvurmaları durumunda, bu Yönetmelik hükümleri uyarınca kütükleme işlemleri yapılır. 

Gemiadamları Sınavlarına Giren Gemiadamları ile İlgili İşlemler 
34 üncü maddeye göre başvuru işlemlerini yaparak gemiadamları sınavlarına girip başaran gemiadamlarının, GASM tarafından düzenlenen “gemiadamları sınavları başarı belgesi” ilgili liman başkanlığına gönderilir. Bu belge, liman başkanlığı tarafından gemiadamı yeterlik belgesi düzenlenmek, sicil kayıtları yapılmak üzere Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğüne gönderilir. Bu Genel Müdürlük tarafından düzenlenen gemiadamı yeterlik belgesi, ilgili liman başkanlığına gönderilir ve gemiadamına teslim edilir. Gemiadamının durumundaki değişme Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğünde gemiadamı yeterlik belgesi sicil kayıtlarına işlenir. Belgeler liman başkanlıklarındaki gemiadamı sicil dosyalarına konularak liman başkanlıklarınca gemiadamları liman kütük defterine işlenir. 

Gemiadamı Olmaktan Vazgeçenler, Ölenler ve Belgelerini Kaybedenler 

Türk Denizci Kütüğüne kayıtlı olan gemiadamlarından; 

a) Gemiadamı olmaktan vazgeçenler; bu isteklerini herhangi bir liman başkanlığına bir dilekçe ile bildirirler. Liman başkanlığı ilgilinin gemiadamı olmaktan vazgeçtiğini gemiadamları bölge kütük defterine kayıt eder ve varsa gemiadamı cüzdanını gemiadamı sicil dosyasına koyar. 
b) Ölen gemiadamlarının gemiadamı cüzdanı ve/veya gemiadamı yeterlik belgeleri; gemi kaptanı, donatanı ya da ailesi tarafından en yakın liman başkanlığına teslim edilir. Liman başkanlığı gemiadamının öldüğünü gemiadamları liman kütük defterine kayıt eder ve varsa gemiadamı cüzdanını gemiadamı liman sicil dosyasına koyar. 
c) Gemiadamı cüzdanı veya gemiadamı yeterlik belgesini kaybeden gemiadamı, T.C. kimlik numarasını içeren bir dilekçe ile birlikte kayıtlı olduğu sicil limanına başvurur. Liman başkanlığı, gemiadamının Cumhuriyet Savcılığı soruşturmasını ve süresi dolmuşsa sağlık yoklamasını yaptırır. Gemiadamı cüzdanı veya gemiadamı yeterlik belgesi düzenlenmesi ve ilgiliye teslimi bu Yönetmeliğin ilgili maddelerine göre yapılır. 
ç) Gemiadamı cüzdanı veya gemiadamı yeterlik belgesinin kullanılamayacak ölçüde eskimesi ya da yıpranması durumunda Cumhuriyet Savcılığı soruşturmaları dışında (c) bendinde belirtilen tüm işlemler aynen yapılarak gemiadamının gemiadamı cüzdanı ve gemiadamı yeterlik belgesi yenilenir. 
d) Bu Yönetmeliğin üçüncü kısım birinci bölümünde belirtilen belgelerini kaybeden gemiadamları, kayıtlı oldukları sicil liman başkanlığına başvurarak kaybettikleri belgelerini yenilerler. 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012) 

GEMİADAMI YETERLİKLERİNİN TANIMLANMASI 

Gemiadamı: Geminin kaptanını, zabitlerini, yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve yardımcı hizmet personel, 

Sınırlı Vardiya Zabiti: 500 GT'den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/3 Kural'ının 3 ve 4 üncü paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Sınırlı Kaptan: 500 GT'den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/3 Kural'ının 5 ve 6 ncı paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Vardiya Zabiti: 500-3000 GT arasındaki gemilerde görev yapan, ayrıca Sözleşmenin II/1 Kural'ı ile tanımlanan gemiadamı, 

Birinci Zabit: 500-3000 GT arasındaki gemilerde görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kural'ının 3, 4.1 ve 4.3 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Kaptan: 500-3000 GT arasındaki gemileri sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kural'ının 3, 4.2 ve 4.3 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Uzakyol Vardiya Zabiti: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide görev yapan, ayrıca Sözleşmenin II/1 Kural'ı ile tanımlanan eğitim düzeyine ilave olarak İdarenin öngördüğü denizcilik eğitimini tamamlayan gemiadamı, 

Uzakyol Birinci Zabiti: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kuralı’nın 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

Uzakyol Kaptanı: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kuralı'nın 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Sınırlı Makine Zabiti: 750 kW'den küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen, ayrıca İdarenin öngördüğü eğitim ve deniz hizmetine sahip gemiadamı, 

Sınırlı Başmakinist: 750 kW'den küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca İdarenin öngördüğü eğitim ve deniz hizmetine sahip gemiadamı, 

Makine Zabiti: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde görev yapan, ayrıca Sözleşmenin III/1 Kural'ı ile tanımlanan gemiadamı, 

İkinci Makinist: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin III/3 Kuralı'nın 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Başmakinist: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde çalışan, gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca Sözleşmenin III/3 Kuralı'nın 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Uzakyol Vardiya Mühendisi/Makinisti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide vardiya mühendisi/makinisti olarak görev yapan, ayrıca Sözleşmenin III/1 Kural'ı ile tanımlanan eğitim düzeyine ilave olarak İdarenin öngördüğü denizcilik eğitimini tamamlayan gemiadamı, 

Uzakyol İkinci Mühendisi/Makinisti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide ikinci mühendis/makinist olarak görev yapan ve gemi başmühendisi/makinistinden sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin III/2 Kural'ının 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

Uzakyol Başmühendisi/Başmakinisti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide başmühendis/başmakinist olarak görev yapan ve gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca Sözleşmenin III/2 Kural'ının 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamı, 

Gemi Yardımcı Zabiti: Gemide görevli telsiz zabiti ve doktor, sağlık memuru, hemşire ile gemilerin özelliklerine göre bulundurulması zorunlu olan ve geminin kullanım amacına katkıda bulunan elektrikçi, elektronikçi, elektronik, elektrik ve elektro-teknik zabitlerini, 

Güverte/Makine Stajyeri: Gemiadamı olmak için eğitim gören ve kanun veya yönetmeliklerce bu nitelikte olduğu belirtilen gemiadamı, 

Tayfa: Geminin güverte, makine ve kamara bölümlerinde çalışan gemi kaptanı, gemi zabiti, yardımcı zabitleri ve stajyerler dışında kalan gemiadamları, 

Yolcu: Gemiadamları dışında gemide ücretli ya da ücretsiz taşınan bir yaşından büyük kişi, 

Diğer Taşınanlar: Gemiadamları ve yolcular dışında gemide bulunan ve yapacakları yolculuk için liman başkanlıklarınca yolculuk belgesi verilen, donatanın, işletenin, kaptanın ve gemiadamlarının gemide bulunan eş ya da çocuklarını, donatan ya da işverenin temsilcisi ve memurlarını, taşınan hayvanların çobanlarını, gemilerin her türlü makine, güverte teçhizat ve ekipmanlarının kontrolü, testi, bakımı ve onarımı için yetkili, sorumlu veya teknik servis elemanlarını, turizm işletmeli belgeli gemilerin rehberlerini, bilim gemilerinde çalışan bilim adamları ve benzeri personel ile gemi katibi, gemi katip yardımcısı ve kamara memurunu, ayrıca kaptanın denizde can kurtarma, güvenlik ve profesyonel sualtı çalışmaları görevlerinden dolayı gemiye aldığı kişileri, 

Gemi güvenlik zabiti: Gemide kaptana karşı sorumlu olan; gemi güvenlik planının sürdürülmesi ve uygulanması da dahil olmak üzere gemi güvenliğinden, şirket Güvenlik Sorumlusu ve Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu ile ilişkilerden sorumlu olmak üzere şirket tarafından atanan gemi zabitlerinden biri, 

Güvenlik görevleri: Uluslararası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS 1974, Değişiklikleri) Bölüm XI-2 ve Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenliği (ISPS) Kodunda tanımlandığı üzere gemilerdeki tüm güvenlik görevleri ve vazifeleri, 


(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012) 

DENİZ HİZMETİ TANIM 

Gemiadamları yeterlik sınavları için aranan şartlardan olan deniz hizmeti, hizmet verilen gemilerin çalışır durumda olması koşulu ile; 

a) Ticari ve askeri gemiler ya da deniz araçları ve diğer gemilerin güverte ve makine bölümlerinde çalışılan süreler, 

b) Limanlarda yükleme-boşaltma ve tersanelerde bakım-onarım için geçen süreler, 

c) Gemiadamının gemiye katılması ile gemiden ayrılması arasındaki süreler, 

d) Gemi bağlanmaları, izinler, hastalıklar ve diğer nedenlerle gemide çalışmadan geçen sürelerin, oniki ayda iki aylık bölümü, 

deniz hizmetinden sayılır. 

Kendilerine 51 inci maddede belirtilen yeterliklerine uygun olarak gemiadamı cüzdanı düzenlenmiş olan yakınkıyısal sefer ve uzak seferde çalışan gemiadamları çalıştıkları gemilerden ayrılırken, gemiye katılış ve ayrılış tarihlerini gemiadamı cüzdanına işleterek gemi kaptanına onaylatırlar. Gemi kaptanı tarafından onaylanmamış çalışma süreleri deniz hizmetinden sayılmaz. 

Bilim, araştırma ve eğitim gemilerinde, ana ya da yardımcı makinelerinin her an faal durumda olduğunu, gemi kaptanından alınacak belge ile kanıtlanması halinde bu gemiler de çalışır durumdaki gemi olarak değerlendirilir. 

İş bulamadığı veya hukukî bir kararın sonucunu beklediği için ticari faaliyette veya bakım onarımda bulunmadan İdarenin izni alınarak demir sahasında ya da limanda demirleme/bekleme yapan gemilerde geçirilen süreler deniz hizmetinden sayılmaz. 

Bu Yönetmelikte aksi belirtilmedikçe, bir gemiadamının yeterlik yükseltmesi için gerekli deniz hizmetinin kabul edilmesi için, gemiadamının sahip olduğu yeterliğin, çalıştığı gemiye İdare tarafından düzenlenmiş olan Gemiadamı Donatımında Asgari Emniyet Belgesinde belirlenmiş olması ve gemide sahip olduğu yeterliğe uygun görev yapması gerekmektedir. 

GEMİADAMI DENİZ HİZMET ÇİZELGESİ 

Gemiadamlarının deniz hizmeti süreleri, liman başkanlıklarınca düzenlenen "gemilerde gemiadamı deniz hizmeti çizelgesi" (EK-10) ya da "yatlarda gemiadamı deniz hizmeti çizelgesine" (EK-11) göre belirlenir. 

Gemiadamları, deniz hizmet çizelgelerini alabilmek için çalıştıkları gemilerin adlarını, hangi yeterlik derecesi ile görev yaptıklarını, kalkış liman adlarını, bakım-onarım tersanelerini ve çalışma süreleri ilgili belgeleri ekledikleri dilekçe ile liman başkanlıklarına başvururlar. 

GEMİADAMLARININ BAŞVURDUĞU LİMAN BAŞKANLIKLARI 

a) Kalkış limanı aynı zamanda gemiadamının başvurduğu liman olan seferler ile ilgili bilgileri, liman başkanlığında bulunan sefer kayıtlarındaki gemiadamları çizelgeleri ile karşılaştırarak, 

b) Kalkış limanı diğer Türk limanları olan seferler ile ilgili bilgileri, o liman başkanlıklarından öğrenerek, 

c) Gerekli durumlarda gemiadamının gemiadamı cüzdanındaki liman giriş-çıkış kayıtlarından inceleyerek, 

d) Yabancı limanlar arasında yapılan seferler ile ilgili bilgileri, gemi kaptanı tarafından düzenlenip donatanınca doğrulanan deniz hizmet belgeleri ile gemiadamının gemiadamı cüzdanındaki çıkış vizeleri ve iş sözleşmeleri ya da sosyal sigorta belgelerinden edinerek, 

e) Liman içinde çalışan resmi kurumların gemilerinde görev yapan gemiadamları ile ilgili bilgileri, resmi kurumun sicil kayıtları ve gemi kaptanı tarafından düzenlenen deniz hizmet belgelerinden belirleyerek, 

f) Liman içinde çalışan özel kurum ve kuruluşların gemilerinde görev yapan gemiadamları ile ilgili bilgileri, gemi kaptanı tarafından düzenlenerek donatanınca doğrulanıp, liman başkanlığı tarafından onaylanan deniz hizmet belgelerinden belirleyerek, 

g) Yatlarda çalışan gemiadamlarının işverenince düzenlenip, liman başkanınca onaylanan liman içi çalışmalarının tümü deniz hizmeti olarak kabul edilerek, 

h) Yatlarda çalışan gemiadamlarının iki aydan az olmayan aralıklarla, yılda en az üç kez "translog belgesi" ile liman çıkışı yaptığını belgelemeleri durumunda bir yıl deniz hizmeti yapmış olarak kabul edilerek, 

ı) Tüzük ve yönetmelikler ile sınırları belirlenmiş limanların dışında çalışan balıkçı gemilerinde görev yapan gemiadamlarının çalışma süresi, iki aydan az olmayan aralıklarla yılda en az iki kez yola elverişlilik belgesine ekli gemiadamları çizelgelerinde yer almaları durumunda bir yıl deniz hizmeti yapmış olarak kabul edilerek, 

j) Kendi gemisinde kaptanlık yapan gemiadamları ile ilgili bilgileri, liman kayıtlarına dayalı olarak liman başkanlıklarınca düzenlenen deniz hizmet belgelerinden belirleyerek, 

k) Tersanelerde bakım-onarım yapılan gemilerde görev yapan gemiadamları ile ilgili bilgileri, gemi kaptanı tarafından düzenlenerek donatanınca doğrulanıp tersanesinin bulunduğu liman başkanlığı tarafından onaylanan deniz hizmet belgelerinden belirleyerek, 

l) Yabancı bayraklı gemilerde görev yapan gemiadamları ile ilgili bilgileri, gemi kaptanı ya da donatanı tarafından düzenlenen ve bayrak ülkesinin idaresi ya da Türk Konsolosluklarınca onaylanan deniz hizmet belgelerinin ya da onay yapılamayan durumlarda ise iş sözleşmeleri ya da sigorta kayıtları, giriş çıkış vize ve mühürlerinin noter onaylı çevirileri ile asıllarını inceleyerek, 

gemiadamının "Gemiadamı Deniz Hizmet Çizelgesi"ni düzenler. 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012) 

TİP, ÖZELLİK VE KULLANIM AMAÇLARINA GÖRE DENİZ ARAÇLARININ TANIMLANMASI 

Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanım amacı ne olursa olsun denizde ve iç sularda kürekten başka bir aygıtla yola çıkabilen araç, 

Çalışır Durumdaki Gemi: Denize elverişlilik belgesi geçerli olan gemiler, 

Ticaret Gemisi: Denizde ve iç sularda kazanç sağlamak amacıyla kullanılan gemi, 

Yolcu Gemisi: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi 1974 (SOLAS) ve Değişikliklerinde tanımlanan gemiyi, 

Yük Gemisi: Yük taşıyan ve taşıyacağı yolcu sayısı onikiyi (dahil) geçmeyen ticaret gemisi, 

Tanker: Dökme olarak akıcı, sıvı yükler ile aşağıda belirtilen Petrol, Kimyasal Madde, Sıvılaştırılmış Gaz gibi yanıcı özellikte sıvı yükleri taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisi, 

Petrol Tankeri: Dökme olarak ham petrol ve petrol ürünlerini taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisi, 

Kimyasal Madde Tankeri: Uluslararası Dökme Kimyasal Maddeler Kod'u Bölüm 17'de çizelgesi verilen sıvı maddeleri dökme olarak taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisi, 

Sıvılaştırılmış Gaz Tankeri: Uluslararası Gaz Taşıyıcı Kod'u Bölüm 19'da çizelgesi verilen sıvılaştırılmış gazları dökme olarak taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisi, 

Hafif Gemi/Feribot: Ahşap olmayan ve tam yüklü durumda su kesimindeki deplasmanı aşağıdaki bağıntı ile elde edilen değere eşit ya da daha az olan ticaret gemisi, ()= (0,13 L.B)(üssü1,5) m3 L= geminin dikmelerarası boyu (metre) B= geminin eni (metre) 

Yüksek Hızlı Hafif Gemi/Feribot: Ahşap olmayan ve en yüksek hızı aşağıdaki bağıntı ile elde edilen hıza eşit ya da daha fazla olan ticaret gemisi, 7,6. ()(üssü 0,1667) knot ()= m3 olarak su kesimindeki deplasman 

Ro-Ro Yük Gemisi: Yükü bir rampa üzerinden tekerlekli araçlarla yüklenip boşaltılacak biçimde inşa edilmiş ticaret gemisi, 

Balıkçı Gemisi: Yalnızca su ürünleri avcılığı veya depolanması veya işlenmesinde kullanılan, nitelikleri bu amaca uygun olan ve tonilato belgesinde balıkçı gemisi olduğu belirtilen ticaret gemisi, 

Hizmet Gemisi: Bilim, sondaj, fabrika, kurtarma, yangın söndürme, kablo döşeme, tarak, maçuna, klepe, römorkör, algarna, kontrol motoru, dalgıç aracı, personel taşıma ve benzeri özel hizmetlerde kullanılan gemiler, 

Yolcu Motoru: Tam boyları kırkiki metreden az olan ve liman sefer bölgesi içinde veya merkez iskelesinden yirmibeş milden uzaklaşmadan günübirlik yolcu taşıyan ticaret gemisi, 

Cankurtarma Aracı: Gemiyi terk amacıyla kullanılan ve tehlikedeki kişilerin canlarını kurtarmaya elverişli deniz aracı, 

Hızlı Cankurtarma Botu: Bir kaza durumunda tehlikedeki kişileri kurtarmak ve cankurtarma aracına toplamak için yapılmış şişme lastik ya da fiberglas veya saç bot biçimindeki hızlı deniz aracı, 

Ticari Yat: Yat tipinde inşa edilmiş, kamarası, tuvaleti, lavabosu, mutfağı olan, ticari olarak gezi ve spor amacıyla yararlanılan, yük, yolcu veya balıkçı gemisi niteliğinde olmayan, taşıdığı yolcu sayısı onikiyi (dahil) ya da kabotaj seferinde yüz mille sınırlı, en yakın karadan yirmi milden daha fazla uzaklaşmamak şartıyla, taşıdığı yolcu sayısı otuzaltıyı (dahil) geçmeyen ve tonilato belgesinde ticari yat olduğu belirtilen gemi, 

Özel Yat: Yat tipinde inşa edilmiş, kamarası, tuvaleti, lavabosu, mutfağı olan, taşıdığı yolcu sayısı onikiyi geçmeyen, gezi ve spor amacıyla yararlanılan, tonilato belgesinde özel yat olduğu belirtilen gemi, 

Eğitim Gemisi: Asıl amacı gemiadamlarına eğitim vermek olan ve bu amaca uygun olarak inşa edilmiş veya uygun hale getirilmiş gemi, 

Ro-Ro Yolcu Gemisi: Yükü bir rampa üzerinden tekerlekli araçlarla yüklenip boşaltılacak biçimde inşa edilmiş, oniki'den fazla yolcu taşıyan gemi, 

Ticari Sürat Motoru: Su sporları amacıyla ticari faaliyette kullanılan, şişme lastik, fiberglas veya saç bot biçimindeki hızlı ve tonilato belgesinde ticari sürat motoru olduğu belirtilen deniz aracı, 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012)

Son gemiadamları yönetmeliğine göre Yeterlik şartları tanımlanmış olan gemiadamlarından, şu anki yeterliğini intibak ile almış olan gemiadamlarının önceki Yönetmeliğe göre kazanılmış hakları aşağıda gösterilmiştir. 
(En son 23.08.2012 Tarihli yönetmelik değişiklikleri yapılmıştır.) 

Listede yer almayan yeterlikler şu andaki mevcut yönetmeliğe göre görevlendirilir.(Yeterlik şartları sayfamızda bulabilirsiniz) 

GÜVERTE 
a) Vardiya Zabiti; 
b) Birinci Zabit; 
c) Kaptan; 

MAKİNE 
a) Makine Zabiti; 
b) İkinci Makinist; 
c) Başmakinist; 

Kazanılmış Hakların korunması 

Deniz Kuvvetlerinden Ayrılan Personel İle İlgili Hükümler 

GÜVERTE SINIFI 

a) Vardiya Zabiti; 
1) Daha önce Yakınyol Vardiya Zabiti yeterliğine sahip olanlar ile Telsiz Zabiti yeterliğine sahip olup da Vardiya Zabiti yeterliğine intibak edenler, 
1250 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde birinci zabitlik, 
1600 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, kabotaj seferlerinde birinci zabitlik, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede vardiya zabitliği, 
görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol Birinci Zabitliği yeterliğine sahip olup da Vardiya Zabiti yeterliğine intibak edenler, 
1250 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde kaptanlık, 
1600 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde birinci zabitlik, 
2500 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, kabotaj seferlerinde birinci zabitlik, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede vardiya zabitliği, 
görevlerini yapar. 

3) Bu yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp vardiya zabiti yeterliğini alanlar 3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede vardiya zabitliği görevini yapar. 

Yakınyol birinci zabit yeterliğine sahip olup da vardiya zabiti yeterliğine intibak edenlerin birinci zabit yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol birinci zabit yeterliği ile geçirilen hizmetin bir yıla kadar olan süresi terfide esas alınır. 

b) Birinci Zabit; 
1) Daha önce Yakınyol Kaptan Klas-IV yeterliğine sahip olup da Birinci Zabit yeterliğine intibak edenler, 
1250 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde kaptanlık, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede birinci zabitlik, görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol Kaptan Klas-III yeterliğine sahip olup da Birinci Zabit yeterliğine intibak edenler, 
2500 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde kaptanlık, 
12000 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde birinci zabitlik, 
15000 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, her bölgede vardiya zabitliği, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede birinci zabitlik, görevlerini yapar. 

3) Bu yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp Birinci Zabit yeterliğini alanlar 3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede Birinci Zabitlik görevini yapar. 

Yakınyol kaptan klas-III yeterliğine sahip olup da birinci zabit yeterliğine intibak edenlerin kaptan yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol kaptan klas-III yeterliği ile geçirilen hizmetin bir yıla kadar olan süresi terfide esas alınır.  

c) Kaptan; 
1) Daha önce Yakınyol Kaptan Klas-II yeterliğine sahip olup da Kaptan yeterliğine intibak edenler, 
7500 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde kaptanlık, 
15000 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, her bölgede birinci zabitlik, 
25000 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, her bölgede vardiya zabitliği, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede Kaptanlık, görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol Kaptan Klas-I yeterliğine sahip olup da Kaptan yeterliğine intibak edenler, 
15000 GT’ye kadar olan yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde kaptanlık, 
Her tonajdaki yük gemilerinde ve her bölgede birinci zabitlik, 
3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede Kaptanlık, görevlerini yapar. 

3) Bu yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp Kaptan yeterliğini alanlar 3000 GT’ye kadar olan gemilerde her bölgede Kaptanlık görevini yapar. 

Yakınyol kaptan klas-I yeterliğine sahip olup da kaptan yeterliğine intibak edenlerin uzakyol kaptan yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol kaptan klas-I ile geçirilen deniz hizmeti üç yılı aşmış ise terfide öngörülen üç yıllık deniz hizmet süresi yerine bir yıl kaptanlık, üç yıldan az veya hizmeti olmayanlardan ise bir yılı kaptanlık, bir yılı enaz birinci zabitlik olmak üzere iki yıl deniz hizmeti aranır. Ancak terfi için bu yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (8) numaralı alt bendinde belirtilen eğitimlerin tamamlanmış olması zorunludur. 

MAKİNE SINIFI 

a) Makine Zabiti; 
1) Daha önce Yakınyol Makine Zabiti yeterliğine sahip olup da Makine Zabiti yeterliğine intibak edenler, 
750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede makine zabitliği, görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol İkinci Makinisti yeterliğine sahip olup da Makine Zabiti yeterliğine intibak edenler, 
1100 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
3500 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde ikinci makinistlik, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede makine zabitliği, görevlerini yapar. 

3) Bu Yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp makine zabitliği yeterliğini alanlar 3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede makine zabitliği görevini yapar. 

Yakınyol ikinci makinist yeterliğine sahip olup da makine zabiti yeterliğine intibak edenlerin ikinci makinist yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol ikinci makinist yeterliği ile geçirilen hizmetin bir yıla kadar olan süresi terfide esas alınır.  

b) İkinci Makinist; 
1) Daha önce Yakınyol Başmakinist Klas-IV yeterliğine sahip olup da İkinci Makinist yeterliğine intibak edenler, 
1250 kW’den küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
4000 kW’den küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde ikinci makinistlik, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede ikinci makinistlik, görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol Başmakinist Klas-III yeterliğine sahip olup da İkinci Makinist yeterliğine intibak edenler, 
2000 kW’den küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
9000 kW’den küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde ikinci makinistlik, 
9000 kW’den küçük ana makine ile yürütülen yük gemilerinde, her bölgede makine zabitliği, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede ikinci makinistlik, görevlerini yapar. 

3) Bu Yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp ikinci makinistlik yeterliğini alanlar 3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede ikinci makinistlik görevini yapar. 

Yakınyol başmakinist klas-III yeterliğine sahip olup da ikinci makinist yeterliğine intibak edenlerin başmakinist yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol başmakinist klas-III yeterliği ile geçirilen hizmetin bir yıla kadar olan süresi terfide esas alınır. 

c) Başmakinist; 
1) Daha önce Yakınyol Başmakinist Klas-II yeterliğine sahip olup da Başmakinist yeterliğine intibak edenler, 
9000 kW’den küçük yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
15000 kW’den küçük yük gemilerinde, her bölgede ikinci makinistlik, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede başmakinistlik, görevlerini yapar. 

2) Daha önce Yakınyol Başmakinist Klas-I yeterliğine sahip olup da Başmakinistlik yeterliğine intibak edenler, 
15000 kW’den küçük yük gemilerinde, yakın kıyısal seferde başmakinistlik, 
Her kW’deki yük gemilerinde ve her bölgede ikinci makinistlik, 
3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede başmakinistlik, görevlerini yapar. 

3) Bu yönetmelik kapsamında intibak hakkı olmayıp başmakinistlik yeterliğini alanlar 3000 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen gemilerde her bölgede başmakinistlik görevini yapar. 

Yakınyol başmakinist klas-I yeterliğine sahip olup da başmakinist yeterliğine intibak edenlerin uzakyol başmakinist yeterliğine yükseltilmeleri esnasında bu yönetmelikte öngörülen deniz hizmeti hesaplanırken yakınyol başmakinist klas-I ile geçirilen deniz hizmeti üç yılı aşmış ise terfide öngörülen üç yıllık deniz hizmet süresi yerine bir yıl başmakinistlik, üç yıldan az veya hizmeti olmayanlardan ise bir yılı başmakinistlik, bir yılı enaz ikinci makinistlik olmak üzere iki yıl deniz hizmeti aranır. Ancak terfi için bu yönetmeliğin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (B) bendinin (h) altbendinin (1) numaralı paragrafında belirtilen eğitimlerin tamamlanmış olması zorunludur

BELGELERİN GERİ ALINMASI VE YENİDEN VERİLMESİ ŞARTLARI 
Türk Gemiadamları Kütüğüne kayıt edildikten sonra, Gemiadamları yönetmeliğinin 50 nci maddesinde yazılı gemiadamı olabilmek için gerekli koşullardan herhangi birini kaybeden gemiadamının, gemiadamı cüzdanı ve gemiadamı yeterlik belgesi geri alınır ve bu durum kütüğe işlenir. 

Gemiadamı cüzdanı ve gemiadamı yeterlik belgesi, ancak gemiadamının gerekli koşulları tekrar sağlaması veya bu Yönetmeliğin 51 inci maddesinin ikinci fıkrasındaki sürelerin tamamlanması durumunda yeniden verilir. 

YETERLİLİKLERİN GEÇERLİKLERİNİN YENİLENMESİ 
Kaptan, başmühendis/başmakinist, zabit ve telsiz operatörleri yeterliklerinin geçerlik süreleri beş yıldır. 

Bu yeterliklere sahip gemiadamlarından, 

a) Bulundukları gemiadamı yeterlik derecesinde; 
1) Son altmış ay içinde en az oniki ay süre ile veya, 
2) Yeterlik belgelerinin süresinin bittiği tarihten önceki son altı ay içerisinde üç ay süre ile deniz hizmeti yaptıklarını kanıtlamak, 

b) Aşağıdaki, 
1) Konuları Eğitim-Sınav Yönergesi ile belirlenen yenileme sınavında başarılı olmak, 
2) Konuları Eğitim-Sınav Yönergesi ile belirlenen yenileme eğitimi görmek, 
3) Geçerlilik süresi uzatılmayan yeterlik derecesinin bir altındaki yeterlik derecesinde en az üç ay deniz hizmeti yaptığını belgelendirmek, 
4) Geçerlilik süresi uzatılmayan yeterlik derecesinde, bulunduğu geminin gemiadamları ile asgari emniyetli donatım belgesine uygun personel listesine ilave olarak en az üç ay deniz hizmeti yaptığını belgelendirmek, şartlarından birini yerine getirmek. 
c) İdarede, eğitim kurumlarında, denizcilik kamu ya da özel kurum ve kuruluşları ile işyerlerinde veya İdare tarafından uygun görülüp onaylanan denizcilik ile ilgili kuruluşlarda son beş yıl içinde en az iki yıl süre çalıştığını belgelendirmek, 

şartlarını sağlayan gemiadamlarının yeterlik belgelerinin geçerlilik süresi beş yıl uzatılır. 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012) 

SEFER BÖLGELERİ: 

Liman Seferi: Sınırları belirli limanlar içinde yapılan seferler, 

1) İdari liman seferi: Sınırları belirli limanlar içinde yapılan seferdir. 
2) Kıyı seferi: Sınırları belirli limanlar içerisinde en yakın kıyıdan 3 milden fazla açılmadan yapılan seferdir. Sınırları belirli olmayan limanlarda ise en yakın kıyıdan 3 milden fazla açılmadan ve merkez limanından 30 milden fazla uzaklaşmadan yapılan seferdir. 
3) 100 mille sınırlı liman seferi: En yakın kıyıdan 10 milden fazla açılmadan ve merkez limanından 100 milden fazla uzaklaşmadan yapılan seferdir. 

Kabotaj Seferi: Liman sefer bölgesi sınırları aşılarak Türkiye limanları arasında yapılan seferdir. 

Yakın Kıyısal Sefer: Kabotaj sefer bölgesi sınırları aşılarak, Karadeniz’de, Akdeniz’de, Kızıldeniz’de ve İspanya’nın Fransa sınırına kadar kuzey kıyılarını da kapsayan Finistre Burnu ile Moritanya’nın Dakhla Limanı güney sınırını birleştiren çizginin doğusunda kalan deniz alanına yapılan seferleri ifade eder. 

Uzak Sefer: Yakın kıyısal sefer bölgesi sınırları aşılarak yapılan seferler 

GEMİADAMLARININ SAĞLIK DURUMLARI İLE İLGİLİ KURALLAR 

Gemiadamlarının Sağlık Yoklamaları 

Gemiadamları, iki yılda bir “Gemiadamları Sağlık Yönergesi” hükümlerine göre periyodik sağlık yoklaması yaptırırlar. 

İlk kez gemiadamı olacaklar ile iki yılda bir tekrarlanan sağlık yoklamaları, Sağlık Bakanlığı tarafından çıkarılan Gemiadamları Sağlık Yönergesi hükümlerine göre yetkilendirilen kamu ve özel sağlık kuruluşlarınca yapılır. 

Liman başkanlıkları; sağlık durumlarından kuşku duyulan yada hasta oldukları bildirilen gemiadamlarından, sağlık durumlarının denizde çalışmalarına engel olup olmadığının belirlenmesi amacıyla sağlık yoklaması yaptırmalarını her zaman isteyebilirler. 

200 GT’den küçük olan gemilerde çalışan gemiadamları ile balıkçı gemilerinde çalışan gemiadamları, Gemiadamları Sağlık Yönergesi hükümleri dışındadır. Bu gemiadamlarının tabi olacakları sağlık raporları, sürücü olur raporu düzenlemeye yetkili özel veya kamu sağlık kuruluşlarından alınacaktır. Bu sağlık raporları beş yıl geçerli olacak ve rapor düzenlenmesinde, B sınıfı sürücü belgelerinin düzenlenmesinde esas alınan sağlık şartları geçerli olacaktır. Göz muayenesinde renkkörü olduğu veya gecekörlüğü olduğu tespit edilenler gemiadamı olamazlar. Ancak, balıkçı gemisi güverte tayfası yeterliği dışında, bu madde kapsamında olan gemiadamları, ilk kez gemiadamı olurken bu maddenin ikinci fıkrası hükümlerine uygun sağlık raporu alacaklar, bu madde kapsamı dışındaki gemilerde çalışmaları halinde ise, Gemiadamları Sağlık Yönergesine göre iki yıllık sağlık raporlarını almak zorundadırlar. 

Gemiadamının sahip olduğu Gemiadamı Sağlık Yoklama Belgesi veya sağlık raporunun geçerlilik süresinin geminin seferi sırasında bitmesi durumunda veya acil durumlarda, Sözleşmeye taraf olan başka bir ülkenin sağlık kuruluşlarının bulunduğu bir sonraki limana kadar, gemiadamının süresi biten Gemiadamı Sağlık Yoklama Belgesi veya ilgili liman idaresince sağlık raporundaki koşulları taşıdığına kanaat getirilmesi durumunda, gemiadamının seferine izin verilebilir ancak bu süre üç ayı aşamaz. 

Onsekiz Yaşından Küçük Gemiadamlarının Sağlık Yoklamaları 

Onsekiz yaşından küçük olan gemiadamları, "Gemiadamları Sağlık Yönergesi" ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) "77 Sayılı Çocukların ve Gençlerin İşe Elverişlilik Yönünden Sağlık Yoklaması Olmalarına İlişkin Sözleşme" hükümleri göz önüne alınarak her yıl periyodik sağlık yoklaması yaptırırlar. 
Onsekiz yaşından küçük olan gemiadamlarının, "Gemiadamı Olur" kararlı sağlık raporunda ve her yıl tekrarlanan sağlık yoklamalarında deniz hizmetine elverişli olduğu ve bu hizmetler dolayısı ile sağlık durumunda bozulma olmayacağının açıkça belirtilmesi zorunludur. 

Denizde Çalışmaya Engel Sakatlıklar ve Hastalıklar 

İlk kez sağlık yoklaması yaptıran gemiadamı adaylarının, periyodik sağlık yoklaması yaptıran gemiadamlarının ve portör muayenesinden geçirilmeleri zorunlu olan gemiadamlarının, denizde çalışmaya engel sakatlıkları, hastalıkları ve diğer durumları Gemiadamları Sağlık Yönergesi ile belirlenir. 

Sağlık Yoklaması Sonuçları 

İlk kez gemiadamı cüzdanı ve gemiadamı yeterlik belgesi alacak olanların gemiadamı olabilmeleri için, Gemiadamları Sağlık Yönergesi hükümlerine göre gemiadamı olmaya engel sakatlık ve hastalığı olmaması gerekir. 
Gemiadamları Sağlık Yönergesi hükümlerine göre sağlık yoklamasından geçirilen gemiadamı adaylarından "Gemiadamı Olur" kararlı sağlık raporu alanlar gemiadamı olabilirler. 
Periyodik sağlık yoklaması ile "Denizde Çalışmasına Engel Bulunmamaktadır" kararlı sağlık raporu alanlar, gemiadamı olarak denizde çalışmalarını sürdürebilirler. Periyodik sağlık yoklamasında Gemiadamları Sağlık Yönergesi hükümlerine göre denizde çalışmaya engel durumu bulunan gemiadamlarının denizde çalışmasına izin verilmez ve gemiadamı yeterlik belgesi ve/veya gemiadamı cüzdanı liman başkanlıklarınca geçici olarak geri alınarak durumları Türk Gemiadamları Kütüğüne işlenir. 

Sağlık Yoklaması Sonuçlarına İtiraz 

Sağlık yoklaması sonuçlarına, gemiadamları veya liman başkanlıkları liman sağlık birimine başvurarak itiraz edebilirler. 
Bu durumda gemiadamı, o ilin hakem hastanesi olarak belirlenmiş kamu sağlık kurumuna gönderilir. Gemiadamının veya liman başkanlığının itiraz ettiği raporu veren sağlık kurumunun o ilin hakem hastanesi olması durumunda; gemiadamı sağlık yoklaması için o ildeki ikinci bir hakem hastanesi niteliğindeki sağlık kuruluşu varsa ona, yoksa en yakın ildeki hakem hastanesine gönderilir. İki sağlık kurumunun verdikleri sağlık yoklaması raporları farklı ise, gemiadamı ilgili Sağlık Müdürlüğünün belirleyeceği ihtisas hastanesine sağlık yoklaması yapılmak üzere gönderilir. İhtisas hastanesinin vereceği sağlık yoklaması raporu kesindir. 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012)

STCW 

İngilizce, Standards of Training, Certification and Watchkeeping for seafarers Terimlerinin kısaltmasından oluşur. 

İlki 1978 yılında yapılan bu sözleşme daha sonra 1995 yılında yeniden düzenlenmiştir. Sözleşmedeki amaç, uluslar arası platformda, milleti, kültürü, dili ne olursa olsun dünya genelinde gemiadamları eğitimlerini standartlaştırarak tek tip gemiadamı oluşturabilmek olarak açıklanabilir. 
Bu sözleşmeye göre gemiadamlarının almak zorunda olduğu eğitimler ve eğitim sonunda hak ettikleri sertifikalar kısaca STCW sertifika ya da belgeleri olarak adlandırılır. 

Gemilerde çalışan her gemiadamı yaptığı göreve göre aşağıdaki eğitimleri görmek zorundadır. 

  • Denizde kişisel can kurtarma teknikleri belgesi 
  • Temel ilkyardım belgesi 
  • Yangın önleme ve yangınla mücadele belgesi 
  • Personel güvenliği ve sosyal sorumluluk belgesi 
  • Cankurtarma araçlarını kullanma yeterliği belgesi 
  • Radar gözlem ve plotlama belgesi 
  • Otomatik radar plotlama aygıtlarını (ARPA) kullanma belgesi 
  • Elektronik Harita Gösterimi ve Bilgi Sistemi (ECDIS) belgesi 
  • Köprüüstü Kaynak Yönetimi (BRM) belgesi 
  • Makine Dairesi Kaynak Yönetimi (ERM) belgesi 
  • İlkyardım belgesi 
  • Tıbbi bakım belgesi 
  • İleri yangınla mücadele belgesi 
  • Petrol tankeri tanıtım belgesi 
  • Petrol tankeri işlemleri belgesi 
  • Kimyasal madde tankeri tanıtım belgesi 
  • Kimyasal tanker işlemleri belgesi 
  • Sıvılaştırılmış gaz tankeri tanıtım belgesi 
  • Sıvılaştırılmış gaz tankeri işlemleri belgesi 
  • Hızlı Cankurtarma BotuKullanma Yeterliği Belgesi 
  • Yolcu Gemisinde Çalışma Yeterliği Belgesi 
  • Gemi Güvenlik Zabiti Belgesi 
  • Güvenlikle İlgili Tanıtım Belgesi 
  • Güvenlik Farkındalık Belgesi 
  • Belirlenmiş Güvenlik Görevleri Belgesi 


DENİZ GÜVENLİK EĞİTİMLERİ VE BELGELERİ 
Sözleşmenin VI/1 ve VI/2 Kuralları ile Kod bölümünün A-VI/1 ve A-VI/2 Kısmı hükümleri uyarınca tüm gemiadamları 

a) Denizde kişisel can kurtarma teknikleri eğitimi, 
b) Temel ilkyardım eğitimi, 
c) Yangın önleme ve yangınla mücadele eğitimi, 
d) Personel güvenliği ve sosyal sorumluluk eğitimi, 
e) Cankurtarma araçlarını kullanma yeterliği eğitimi, 

görmek zorundadırlar. 

Tüm gemiadamları yukarıdaki konularda yeterli olduklarını kanıtlamak için, her beş yılda bir İdarenin öngördüğü değerlendirme sınavından geçerek belgelerini yenilemek zorundadırlar. 
Bu değerlendirmede başarısız olan gemiadamları, başarısız olduğu konularda tekrar eğitime tabi tutulur. 
Can kurtarma araçlarını kullanma yeterliği belgesi onsekiz yaşından küçük olmayan ve en az altı ay deniz hizmeti bulunan ve yukarıdaki eğitimleri tamamlayan gemiadamlarına düzenlenebilir. 


SEYİR GÜVENLİK EĞİTİMLERİ VE BELGELERİ 
Sözleşme gereği, uluslararası sularda görev yapan; 

kaptan ve güverte zabitleri, 

a) Radar gözlem ve plotlama eğitimi, 
b) Otomatik radar plotlama aygıtlarını (ARPA) kullanma eğitimi, 

sınırlı yeterlikler dışındaki kaptan ve güverte zabitleri; 

a) Elektronik Harita Gösterimi ve Bilgi Sistemi (ECDIS) Eğitimi, 
b) Köprüüstü Kaynak Yönetimi (BRM) Eğitimi, 

sınırlı yeterlikler dışındaki başmühendis/baş makinist ve makine zabitan sınıfı gemiadamları 

Makine Dairesi Kaynak Yönetimi (ERM) Eğitimi 

görmek zorundadır. 


İLKYARDIM VE TIBBİ BAKIM EĞİTİMİ VE BELGELERİ 
Sözleşmenin VI/4 Kuralı ile Kod Bölümünün A-VI/4 Kısmı hükmü uyarınca tüm zabitler, 

İlkyardım eğitimini, 

Birinci zabit ve kaptanlar ise 

Tıbbi bakım eğitimini 

görmek zorundadır. 


İLERİ YANGINLA MÜCADELE EĞİTİMİ VE BELGESİ 
Sözleşmenin VI/3 Kuralı ile Kod Bölümünün A-VI/3 Kısmı hükmü uyarınca yangınla mücadele işlemlerini denetlemek üzere görevlendirilen zabitler 

İleri yangınla mücadele eğitimi'ni görmek zorundadır. 

Yukarıdaki belgeyi almaya hak kazanan zabitler, ilgili konuda yeterli olduklarını kanıtlamak için, her beş yılda bir İdarenin öngördüğü değerlendirme sınavından geçerek belgelerini yenilemek zorundadır. Bu değerlendirmede başarısız olan zabitler, tekrar eğitime tabi tutulur. 


TANKERLERDE ÇALIŞAN GEMİADAMLARININ EĞİTİMLERİ VE BELGELERİ 
Sözleşmenin V/1-1 ve V/1-2 Kuralları ile Kod Bölümünün A-V/1-1 ve A-V/1-2 Kısımları hükmü uyarınca, 

Petrol ve kimyasal madde tankerlerinde çalışan tüm gemiadamları, 

Petrol ve kimyasal madde tankerlerinde yük işlemleri için temel eğitimi, 

Zabitanlar ile operasyondan sorumlu tutulan personel ise ilave olarak 

Petrol tankeri işlemleri eğitimini, 
Kimyasal tanker işlemleri eğitimini, 

Sıvılaştırılmış gaz tankerlerinde çalışan tüm gemiadamları, 

Sıvılaştırılmış gaz tankeri tanıtım eğitimini, 
Zabitanlar ile operasyondan sorumlu tutulan personel ilave olarak 
Sıvılaştırılmış gaz tankeri işlemleri eğitimini, 

almak zorundadır 

İçerikleri ve süreleri Eğitim-Sınav Yönergesinde belirlenen yukarıdaki eğitimleri, öğrenim-eğitimleri sırasında başarılı olarak gördüklerini belgeleyen veya İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında gören gemiadamlarına, İdare tarafından,belgeleri verilir. 

Yukarıda belirtilen ileri eğitim belgelerine sahip olmak için gemi adamlarının, yukarıda sayılan eğitime ilave olarak; 

a) İlgili tanker tipine göre düzenlenmiş yukarıdaki temel eğitim belgelerine sahip olmaları, 
b) Düzenlenecek belgeye ilişkin tanker tiplerinde en az üç ay onaylı deniz hizmeti yapmaları veya ilgili tanker tipinde, donatım yönergesinde belirlenen personel sayısına ilave olarak bulunarak, en az üç yükleme ve boşaltma operasyonunda bulunduğunu içeren en az bir ay süreli eğitim almış olduklarını onaylı eğitim defteri ile ispatlamaları gerekir. 

Yukarıdaki belgeleri almaya hak kazanan zabitler, geçerli belgelerinin süresinin bitmesinden önceki son altmış ayda en az üç ay sahip oldukları belgeyle ilgili tankerlerde deniz hizmeti yapmak veya yukarıda belirtilen eğitimleri tekrarlayarak belgelerini yenilemek zorundadır. 


HIZLI CANKURTARMA BOTU KULLANMA YETERLİĞİ EĞİTİMİ VE BELGESİ 
Tüm zabitler, Sözleşmenin VI/2 Kuralı ile Kod Bölümünün A-VI/2 Kısmında belirtilen 

Hızlı cankurtarma botu kullanma eğitimi 

Görmek zorundadır. 

Hızlı cankurtarma botu olmayan gemilerin personelinde bu sertifika aranmaz. 

Can kurtarma araçlarını kullanma yeterliği belgesine sahip olup, içeriği ve süresi Eğitim-Sınav Yönergesi ile belirlenen hızlı cankurtarma botu kullanma yeterliği eğitimini, öğrenim-eğitimleri sırasında başarılı olarak gördüklerini belgeleyen veya İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında tamamlayan gemiadamlarına, İdare tarafından “Hızlı Cankurtarma Botu Kullanma Yeterliği Belgesi” verilir. 

Yukarıdaki belgeyi almaya hak kazanan zabitler, ilgili konuda yeterli olduklarını kanıtlamak için, her beş yılda bir İdarenin öngördüğü değerlendirme sınavından geçerek belgelerini yenileyecektir. Bu değerlendirmede başarısız olan zabitler, tekrar eğitime tabi tutulur. 


YOLCU GEMİLERİ GEMİADAMLARI EĞİTİMİ VE BELGESİ 
Sözleşmenin V/2 Kuralı ile Kod Bölümünün A-V/2 Kısmı hükmü uyarınca, yolcu gemilerinde çalışan gemiadamları 

Yolcu Gemisinde Çalışma Eğitimi 

almak zorundadır 

İçeriği ve süresi Eğitim-Sınav Yönergesi ile belirlenen yolcu gemileri gemiadamları eğitimini öğrenim-eğitimleri sırasında başarılı olarak aldıklarını belgeleyen veya İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında gören gemiadamlarına, İdare tarafından “Yolcu Gemileri Gemiadamları Belgesi” verilir. 
Yukarıdaki belgeleri almaya hak kazanan gemiadamları, ilgili konuda yeterli olduklarını kanıtlamak için, her beş yılda bir İdarenin öngördüğü değerlendirme sınavından geçerek belgelerini yenileyecektir. Bu değerlendirmede başarısız olan gemiadamları, tekrar eğitime tabi tutulur. 


GEMİ GÜVENLİK EĞİTİMLERİ VE BELGELERİ (ISPS) 
Sözleşmenin VI/5 Kuralı ile Kod Bölümünün A-VI/5 Kısmı hükmü uyarınca, gemi güvenlik zabitleri, 

Gemi Güvenlik Zabiti Eğitimi 

görmek zorundadır. 

Bu hüküm kapsamında; 
a) Oniki aylık deniz hizmetine sahip olan ve içeriği ve süresi Eğitim-Sınav Yönergesi ile belirlenen gemi güvenlik zabiti eğitimini İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında gören gemiadamlarına İdare tarafından “Gemi Güvenlik Zabiti Belgesi” verilir. 
b) Ancak, eğitimin özel öğretim kurumlarında verilmesi halinde, bu kurumların Milli Eğitim Bakanlığından da izin almaları gereklidir. 
c) Belge almaya hak kazanan gemiadamları, ilgili konuda yeterli olduklarını kanıtlamak için, her beş yılda bir İdarenin öngördüğü değerlendirme sınavından geçerek belgelerini yenilerler. Bu değerlendirmede başarısız olan gemiadamları tekrar eğitime tabi tutulur. 

Sözleşmenin VI/6 Kuralı ve Kod Bölümünün A-VI/6 Kısmı hükmü uyarınca; tüm gemiadamları, 

Güvenlikle İlgili Tanıtım Eğitimi 
ve 
Güvenlik Farkındalık Eğitimini 

görmek zorundadır. 

Bu hüküm kapsamında; 
a) İçeriği Sözleşmede belirtilen “Güvenlikle İlgili Tanıtım Eğitimi”ni gemide gemi güvenlik zabitlerinden veya İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında aldığını belgeleyen gemiadamlarına, “Güvenlikle İlgili Tanıtım Belgesi” verilir. 
b) İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “Güvenlik Farkındalık Eğitimini” İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında gören gemiadamlarına İdare tarafından “Güvenlik Farkındalık Belgesi” verilir.
c) 1/1/2014 tarihine kadar, 1/1/2012 tarihinden önce onaylanmış deniz hizmetine başlamış gemiadamlarından; 

1) Son üç yıl içerisinde en az altı ay onaylanmış deniz hizmetine sahip olmak veya, 
2) Güvenlikle ilgili deniz hizmetine eşdeğer görevde ve sürede hizmet yapmış olmak veya, 
3) Onaylanmış eğitim veya sınavı geçmek, 
şartlarından birini yerine getiren gemiadamlarına “Güvenlik Farkındalık Belgesi” doğrudan verilir. 

Sözleşmenin VI/6 Kuralı ve Kod Bölümünün A-VI/6 Kısmı uyarınca, gemide güvenlik ile ilgili görevler için atanmış gemiadamları, 

Belirlenmiş Güvenlik Görevleri Eğitimini 

görmek zorundadır. 

Bu hüküm kapsamında; 
a) İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen belirlenmiş güvenlik görevleri eğitimini İdare tarafından onaylı eğitim kurumlarında gören gemiadamlarına İdare tarafından “Belirlenmiş Güvenlik Görevleri Eğitim Belgesi” verilir. 
b) 1/1/2014 tarihine kadar, güvenlik görevlerine atanmış olarak 1/1/2012 tarihinden önce deniz hizmetine başlamış gemiadamlarından; 

1) Güvenlik görevlerine atanmış gemiadamı olarak son üç yıl içerisinde en az altı ay onaylanmış deniz hizmetine sahip olmak veya, 
2) Güvenlikle ilgili deniz hizmetine eşdeğer görevde ve sürede hizmet yapmış olmak, 
3) Onaylanmış eğitim veya sınavı geçmek, 
Şartlarından birini yerine getiren gemiadamlarına “Belirlenmiş Güvenlik Görevleri Belgesi” doğrudan verilir. 

(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 10.10.2012) 

Bu bölümde Türk bayrağı taşıyan deniz araçlarında bulunması gereken asgari personel sayısı ve yeterlikleri ile ilgili bilgilere ulaşabilirsiniz 

DENİZ İŞ KANUNU (Güncelleme: 01.06.2011) 

Kanun Numarası: 854 

Kanun Kabul Tarihi: 20/04/1967 

Yayımladığı Resmi Gazete Tarihi: 29/04/1967 

Yayımladığı Resmi Gazete Sayısı: 12586 

KANUN KAPSAMI: 

Madde 1 - Bu kanun denizlerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonilatoluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemiadamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır. 

Aynı işverene ait gemilerin grostonilatoları toplamı yüz veya daha fazla olduğu veyahut işverenin çalıştırdığı gemiadamı sayısı 5 veya daha fazla bulunduğu takdirde birinci bent hükmü uygulanır. 

Bu kanunun uygulanmasında; sandal, mavna, şat, salapurya gibi olanlar da (gemi) sayılır. 

Bakanlar Kurulu, ekonomik ve sosyal gerekler bakımından bu kanun hükümlerini yukardaki bentlerin kapsamı dışında kalan gemilerle gemiadamlarına ve bunların işverenlerine kısmen veya tamamen teşmile yetkilidir. 

Yukardaki bentlerde yazılı gemilerin bu kanun kapsamına alınmaları sebebiyle yapılabilecek itirazlar Çalışma Bakanlığı tarafından incelenerek karara bağlanır. Bu itirazlar kanunun uygulanmasını durduramaz. 

İŞVEREN, GEMİADAMI, KAPTAN VE İŞVEREN VEKİLİNİN TARİFİ: 

Madde 2 - Bu kanunun uygulanmasında, 

A) Gemi sahibine veya kendisinin olmıyan bir gemiyi kendi adına ve hesabına işleten kimseye "işveren" denir. 

B) Bir hizmet aktine dayanarak gemide çalışan kaptan, zabit ve tayfalarla diğer kimselere "gemiadamı" denir. 

C) Gemiyi sevk ve idare eden kimseye veya zorunlu sebeplerle görevi başında bulunmaması halinde ona vekalet eden kimseye "kaptan" denir. 

Ç) Kaptan veya işveren adına ve hesabına harekete yetkili olan kimseye "işveren vekili" denir. 

İşveren vekilinin bu sıfatla gemiadamlarına karşı muamele ve taahhütlerinden doğrudan doğruya işveren sorumludur. 

SAKLI HÜKÜMLER: 

Madde 3 - Türk Ticaret Kanununun deniz ticaretinden bahseden dördüncü kitabındaki kaptan ile işveren arasındaki ilişkilere ait hükümler saklıdır. 

YABANCI GEMİADAMLARI: 

Madde 4 - Bu kanun hükümleri, mütekabiliyet esaslarına göre Türk gemiadamlarına aynı mahiyette haklar tanıyan devletlerin uyruğunda olup bu kanun kapsamına giren gemilerde çalışan gemiadamlarına bu uygulanır. 

YAZILI AKİT: 

Madde 5 - Hizmet akti işveren veya işveren vekiliyle gemiadamı arasında yazılı olarak iki nüsha yapılır ve taraflardan her birine birer nüsha verilir. 

YAZILI AKTİN ŞEKLİ: 

Madde 6 - Bu kanuna göre yapılacak yazılı akitlerde aşağıdaki hususların bulunması gerekir: 

1. İşverenin adı ve soyadiyle ikametgah adresi, 

2. Gemiadamının adı, soyadı, doğum tarihi ve yeri, sicil numarası ve ikametgah adresi, 

3. Gemiadamının çalışacağı geminin ismi, sicil numarası, grostonilatosu ve kaydedildiği sicil dairesi (Gemiadamının aynı işverenin muhtelif gemilerinde çalışması ihtimali mevcutsa, bu hizmet aktinde ayrıca belirtilir.) 

4. Aktin yapıldığı yer ve tarih, 

5. Gemiadamının göreceği iş, 

6. Gemiadamının hizmete başlıyacağı tarih ve yer, 

7. Hizmet aktinin belli bir süre için yapılmış olup olmadığı, belli bir süre için yapılmış ise süresi veya sefer üzerine ise hangi sefer olduğu, 

8. Kararlaştırılan ücret esası ile miktarı, 

9. Ücretin ödeme zamanı ve yeri (Ek ibare: 17/04/2008-5754 S.K./84.mad.) ile zorunlu tutulan işverenler için gemiadamının ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının ödeneceği banka özel hesap numarası, 

10. Avans şartları, 

11. Diğer iş şartları, 

12. Tirimciler ve ateşçiler ile yapılacak hizmet akitlerinde 25/05/1959 gün ve 7292 sayılı kanunla onanan sözleşmenin özeti. 

BELİRLİ SÜRE VEYA SEFER İÇİN AKİT: 

Madde 7 - Hizmet akti belirli bir süre veya sefer için yahut süresiz olarak yapılabilir. 

I - Belirli bir süre için yapılmış hizmet akti bu sürenin bitiminde sona erer. Hizmet akti gemi seyir halinde iken sona ererse akit, geminin ilk limana varmasına ve güvenlik altına alınmasına kadar devam eder. 

II - Belirli sefer için yapılmış hizmet akti, akitte yazılı seferin sonunda geminin vardığı limanda yükünü boşaltmasıyla sona erer. 

AKİT SÜRESİNİN UZAMASI: 

Madde 8 - Belirli bir sefer için yapılmış olan hizmet aktinin sonunda gemiadamı işveren veya işveren vekilinin muvafakatiyle işe devam eder ve gemi de sefere çıkarsa, hizmet akti bu sefer süresince uzatılmış sayılır. 

Belirli bir süre için yapılmış olan hizmet aktinin sonunda gemiadamı işveren veya işveren vekilinin muvafakatiyle işe devam ederse hizmet akti, aynı süre için uzatılmış sayılır. 

RESİM VE HARÇTAN MUAFİYET: 

Madde 9 - Gemiadamıyla işveren veya işveren vekili arasında yapılacak hizmet akitleri, her türlü resim ve harçtan muaftır. 

DENEME SÜRESİ: 

Madde 10 - Süresi belirli olmıyan hizmet akitlerinde deneme süresi en çok bir aydır. 

Bu süre içinde taraflar hizmet aktini bildirimsiz ve tazminatsız bozabilirler. Ancak gemiadamının çalıştığı günler için ücret hakkı saklıdır. 

ÇALIŞMA VE KİMLİK KARNESİ: 

Madde 11 - İşveren veya işveren vekili işe aldığı her gemiadamına en geç onbeş gün içinde gemiadamı çalışma ve kimlik karnesi vermek zorundadır. Deneme süresine tabi tutulan gemiadamları için bu onbeş günlük süre deneme süresinin bitiminden sonra başlar. 

Bu karne, ancak İş ve İşçi Bulma Kurumu tarafından tek tip olarak ve parası karşılığında işverenlere verilir. 

ÇALIŞMA BELGESİ: 

Madde 12 - İşinden ayrılan gemiadamına işveren veya işveren vekili tarafından işinin çeşidinin ne olduğunu ve süresini gösteren bir belge verilir. Bu belgeye gemiadamı isterse, kendisinin durumu ve davranışlariyle, çalışmasının ne yolda olduğu da ayrıca yazılır. İşveren veya işveren vekilinin belgedeki imzası, gemiadamı dilerse bağlama limanındaki liman reisliği tarafından onaylanır. 

Kamu hizmeti gören idarelere yahut kamu yararına yardımcı derneklere bağlı gemilerden çıkan gemiadamının aldığı belgeler hakkında yukarıki onay hükmü uygulanmaz. 

İşveren veya işveren vekili, gemiadamının istediği belgeyi vermemekte direnirse veyahut belgeye gemiadamı için doğru olmıyan yazılar yazarsa, gemiadamının yahut yeni işine girdiği işverenin isteği üzerine, bağlama limanındaki liman reisliğince yapılacak inceleme sonucunu gösteren bir belge gemiadamına veya yeni işverene verilir. Liman reisliği tarafından yapılacak inceleme bir haftada bitirilir. 

Kamu hizmeti gören idarelere bağlı gemilerden çıkan gemiadamına belge verilmek istenmez veyahut belgeye doğru olmıyan yazılar yazılırsa, gerekli incelemenin yapılması için bu gemilerin bağlı oldukları makamlara başvurulur. 

Belgenin vaktinde verilmemesi veyahut belgede doğru olmıyan yazılar bulunmasından zarar gören gemiadamı veyahut gemiadamını işe alan yeni işveren eski işverenden tazminat isteyebilir. 

Bu belgeler her türlü resim ve harçtan muaftır. 

SAKAT VE ESKİ HÜKÜMLÜ ÇALIŞTIRMA: 

Madde 13 - Bu kanunun kapsamına giren işveren veya işveren vekilleri, işyerlerinde İş Kanununun ve bununla ilgili tüzüğün bu konuda koyduğu hükümler, esaslar, ölçüler ve şartlara göre sakat ve eski hükümlü gemiadamı çalıştırmak zorundadır. 

ÖNELSİZ FESİH VE İNFİSAH: 

Madde 14 - Süresi belirli olan veya olmıyan yahut da sefer üzerine yapılan hizmet akti: 

I - İşveren veya işveren vekili tarafından: 

a) Gemiadamının herhangi bir limanda geminin hareketinden önce gemiye dönerek hizmete girmemesi veya gemiye hiç dönmemesi, 

b) Gemiadamının gemide hizmet görmesinin tutukluluk, hapis veya gemide çalışmaktan menolunması gibi sebeplerle imkansız bir hal alması, 

c) Gemiadamının işveren veya işveren vekiline karşı, kanuna, hizmet akitlerine sair iş ve çalışma şartlarına aykırı hareket etmesi, 

ç) Gemiadamının işveren veya işveren vekiline karşı denizcilik kural ve teamüllerine veya ahlak ve adaba aykırı hareket etmesi, 

II - Gemiadamı tarafından: 

a) Ücretin kanun hükümleri veya hizmet akti gereğince ödenmemesi, 

b) İşveren veya işveren vekilinin gemiadamına karşı, kanuna, hizmet akitlerine veya sair iş şartlarına aykırı hareket etmesi, 

c) İşveren veya işveren vekilinin gemiadamına karşı denizcilik kural ve teamüllerine veya ahlak ve adaba aykırı hareket etmesi, 

III - İşveren, işveren vekili veya gemiadamı tarafından: 

a) Geminin herhangi bir sebeple 30 günden fazla bir süre seferden kaldırılması, 

b) Gemiadamının herhangi bir sebeple sürekli olarak gemide çalışmasına engel bir hastalığa veya sakatlığa uğraması, 

Hallerinde feshedilebilir. 

IV - Geminin kayba uğraması, terk edilmesi veya harp ganimeti ilan edilmesi veyahut Türk Bayrağından ayrılması hallerinde ise hizmet akti kendiliğinden bozulur. 

FESİH HAKKINI KULLANMA ÖNELİ: 

Madde 15 - 14 üncü maddede işveren, işveren vekili veya gemiadamına tanınan akti feshetmek yetkisi, iki taraftan birinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu öbür tarafın öğrendiği günden başlıyarak (6) işgünü geçtikten ve herhalde fiilin vukuundan itibaren bir sene sonra kullanılamaz. 

Bu hallere dayanılarak akti süresi içinde fesheden taraf ayrıca mahkemeye başvurarak öbür taraftan bir tazminat istiyebilir. 

AKTİN ÇÖZÜLMESİNDE BİLDİRİM: 

Madde 16 - A) Süresi belirsiz hizmet akti, 14 üncü maddede yazılı durumlar dışında gemiadamının işe alınmasından itibaren altı ay geçmedikçe bozulamaz. 

B) Süresi belirsiz hizmet akitlerinin çözülmesinden önce durumun diğer tarafa bildirilmesi gerekir. 

Hizmet akti: 

a) İşi altı ay sürmüş olan gemiadamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlıyarak iki hafta sonra, 

b) İşi altı aydan birbuçuk yıla kadar sürmüş olan gemiadamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlıyarak dört hafta sonra, 

c) İşi birbuçuk yıldan üç yıla kadar sürmüş olan gemiadamı için bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlıyarak altı hafta sonra, 

ç) İşi üç yıldan fazla sürmüş olan gemiadamı için, bildirimin diğer tarafa yapılmasından başlıyarak sekiz hafta sonra, 

Bozulmuş olur. 

C) Öneller asgari olup toplu iş sözleşmesiyle veya hizmet akti ile artırılabilir. 

D) Bildirme şartına uymıyan taraf, yukarıda yazılı önellere uygun ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. 

Gemiadamının sendikaya üye olması, şikayete başvurması gibi sebeplerle işinden çıkarılması hallerinde ve genel olarak hizmet aktini bozma hakkının kötüye kullanıldığını gösteren diğer durumlarda "B" bendinde yazılı önellere ait ücretlerin üç katı tutarı tazminat olarak ödenir. 

Tarafların ayrıca tazminat isteme hakkı saklıdır. 

FESİH HÜKMÜNÜN BAŞLANGICI: 

Madde 17 - 14 ve 16 ncı maddelere göre hizmet aktinin feshinde fesih keyfiyeti, gemi seyir halinde ise, kararlaştırılmış limanda ve kararlaştırılmış liman değiştirildiği takdirde ilk uğrayacağı limanda geminin emniyet altına alınmasına kadar uzatılmış sayılır. 

FESHİN BİLDİRİLMESİ: 

Madde 18 - Hizmet aktinin işveren veya işveren vekili tarafından feshedilmesi halinde sebepleri ile birlikte gemiadamına yazılı olarak bildirilmesi şarttır. Bildirim imkanı olmıyan hallerde durum bir tutanakla tespit olunur. 

FESHİ KAPSAMAYAN HAL: 

Madde 19 - Geminin Türk Bayrağını taşıma hakkı bulunduğu sürece mülkiyetin kısmen veya tamamen herhangi bir şahsa geçmesi hizmet aktinin feshini gerektirmez. 

KIDEM TAZMİNATI: 

Madde 20 - (Değişik madde: 17/10/1980 - 2319/1 md.) 

Bu Kanuna tabi gemi adamlarının hizmet akitlerinin: 

1. İşveren tarafından bu Kanunun 14 üncü maddesinin 1 inci bendinde gösterilen sebepler dışında, 

2. Gemi adamı tarafından bu Kanunun 14 üncü maddesinin II nci ve III üncü bentleri uyarınca, 

3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyla, 

4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı, yahut toptan ödeme almak amacıyla, 

Feshedilmesi veya gemi elamanının ölümü veya 14 üncü maddenin 4 üncü bendi sebebiyle son bulması hallerinde gemi adamının işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence gemi adamına 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır. 

Gemi adamlarının kıdemleri hizmet akdinin devam etmiş veya fasılalarla yeniden akdedilmiş olmasına bakılmaksızın aynı işverenin bir veya değişik gemilerinde ve hizmetinde çalıştıkları süreler gözönüne alınarak hesaplanır. Geminin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde gemi adamının kıdemi, işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanır. 12/07/1975 tarihinden itibaren geminin devri veya herhangi bir suretle el değiştirmesi halinde işlemiş kıdem tazminatlarından her iki işveren sorumludur. Ancak işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları gemi adamını çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki gemi adamının aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır. 

12/07/1975 tarihinden evvel işyeri devrolmuş veya herhangi bir suretle el değiştirmişse devir mukavelesinde aksine bir hüküm yoksa işlemiş kıdem tazminatlarından yeni işveren sorumludur. 

Gemi adamının birinci bendin 4 üncü fıkrası hükmünden faydalanabilmesi için aylık veya toptan ödemeye hak kazanmış bulunduğunu ve kendisine aylık bağlanması veya toptan ödeme yapılması için yaşlılık sigortası bakımından bağlı bulunduğu kuruma veya sandığa müracaat etmiş olduğunu belgelemesi şarttır. Gemi adamının ölümü halinde bu şart aranmaz. 

T.C. Emekli Sandığı Kanunu ve Sosyal Sigortalar Kanununa veya yalnız Sosyal Sigortalar Kanununa tabi olarak sadece aynı ya da değişik kamu kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin birleştirilmesi suretiyle Sosyal Sigortalar Kanununa göre yaşlılık veya malullük aylığına ya da toptan ödemeye hak kazanan gemi adamına, bu kamu kuruluşlarında geçirdiği hizmet sürelerinin toplamı üzerinden son kamu kuruluşu işverenince kıdem tazminatı ödenir. 

Yukarıda belirtilen kamu kuruluşlarında gemi adamının hizmet akdinin evvelce bu maddeye göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirmiyecek şekilde sona ermesi suretiyle geçen hizmet süreleri kıdem tazminatının hesabında dikkate alınmaz. 

Ancak, bu tazminatın T.C. Emekli Sandığına tabi olarak geçen hizmet süresine ait kısmı için ödenecek miktar, yaşlılık veya malullük aylığının başlangıç tarihinde T.C. Emekli Sandığı Kanununun yürürlükteki hükümlerine göre emeklilik ikramiyesi için öngörülen miktardan fazla olamaz. 

Bu maddede geçen kamu kuruluşları deyimi genel, katma ve özel bütçeli idareler ile 468 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan kurumları kapsar. 

Aynı kıdem süresi için bir defadan fazla kıdem tazminatı veya ikramiye ödenmez. 

Kıdem tazminatının hesaplanması, son ücret üzerinden yapılır. Sefer, parça başına akord, götürü veya yüzde usulü gibi ücretin sabit olmadığı hallerde son bir yıllık süre içinde ödenen ücretin o süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle bulunacak ortalama ücret bu tazminatın hesabına esas tutulur. 

Ancak, son bir yıl içinde işçi ücretine zam yapıldığı takdirde tazminata esas ücret, gemi adamının işten ayrılma tarihi ile zammın yapıldığı tarih arasında alınan ücretin aynı süre içinde çalışılan günlere bölünmesi suretiyle hesaplanır. 

16 ncı maddenin (D) bendinde sözü geçen tazminat ile bu maddede yer alan kıdem tazminatına esas olacak ücretin hesabında 29 uncu maddenin birinci fıkrasında yazılı ücrete ilaveten gemi adamına sağlanmış olan para ve para ile ölçülmesi mümkün akdi ve kanundan doğan menfaatler de gözönünde tutulur. 

Bu maddede belirtilen kıdem tazminatı ile ilgili 20 günlük süre hizmet akitleri veya toplu iş sözleşmeleri ile gemi adamı lehine değiştirilebilir. 

(Değişik fıkra: 10/12/1982 - 2762/2 md.) Ancak, toplu sözleşmelerle ve hizmet akitleriyle belirlenen kıdem tazminatlarının yıllık miktarı, Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emeklilik ikramiyesini geçemez. 

Gemi adamının ölümü halinde yukarıdaki hükümlere göre doğan tazminat tutarı, kanuni mirasçılarına ödenir. 

Kıdem tazminatından doğan sorumluluğu işveren, özel şahıslara veya sigorta şirketlerine sigorta ettiremez. 

İşveren sorumluluğu altında ve sadece yaşlılık, emeklilik, malullük, ölüm ve toptan ödeme hallerine mahsus olmak kaydiyle Devlet veya kanunla kurulu kurumlarda veya P hisseden fazlası Devlete ait bir bankada veya bir kurumda işveren tarafından kıdem tazminatı ile ilgili bir fon tesis edilir. 

Fon tesisi ile ilgili hususlar kanunla düzenlenir. 

YURDA İADE: 

Madde 21 - Hizmet aktinin, 14 üncü maddenin, I, II, III ve IV üncü bentlerine göre işveren veya işveren vekili veya gemiadamı tarafından yurt dışında feshi halinde, işveren veya işveren vekili gemiadamını hizmet aktinde başka hüküm yoksa, geminin bağlama limanına iade etmek ve gemiadamının iadeye ilişkin ve durumuna uygun yol, iaşe ve sair zaruri masraflarını karşılamak veya ödemek zorundadır. 

Şu kadar ki, hizmet aktinin feshi 14 üncü maddenin 1 inci bendine ve II nci bentin (a) veya (b) fıkralarına göre yapılmış ise işveren veya işveren vekili yaptığı iade masraflarını gemiadamından yurtta istiyebilir. 

YABANCI GEMİADAMININ İADESİ: 

Madde 22 - Yabancı gemiadamiyle yapılan hizmet aktinde ayrı bir hüküm yoksa, işveren veya işveren vekili yabancı gemiadamını ikametgahının bulunduğu mahal limanına iade etmek zorundadır. 

YURT İÇİNDE İADE ZORUNLULUĞU: 

Madde 23 - Hizmet aktinin herhangi bir Türk limanında feshi halinde akitte başka hüküm yoksa, gemiadamının işveren veya işveren vekili tarafından 21 inci maddedeki ölçüler içinde bağlama limanına iadesi zorunludur. 

Ancak, hizmet aktinin, 14 üncü maddesinin 1 inci bentine göre, feshi halinde bu madde hükmü uygulanmaz. 

İADE ZORUNLULUĞUNA UYMAMAK: 

Madde 24 - İşveren veya işveren vekilinin 21 ve 23 üncü maddelerde belirtilen zorunluluğa uymaması halinde, gemiadamı yurda dönmek için yaptığı durumuna uygun yol, iaşe ve sair masrafları ve ayrıca 15 günlük ücreti tutarında bir tazminatı işveren veya işveren vekilinden istiyebilir. 

İADE HAKKINDA YOKSUNLUK: 

Madde 25 - Yabancı bir memlekette işine son verilen veya hizmet akti yabancı bir memlekette sona eren gemiadamı o memlekette denizcilik işleriyle ilgili olsun veya olmasın, başka bir işverenle hizmet akti yaparsa eski işveren veya işveren vekilinin gemiadamını yurda iade zorunluluğu kalkar. 

21, 22 ve 23 üncü maddelerde yazılı hallerde gemiadamı, işine son verilmesi yahutta hizmet aktinin sona ermesi gününden başlıyarak bir hafta içinde yurda iade edilmesini istemezse işveren veya işveren vekili iade ile zorunlu tutulamaz. 

Bu kanunun 14 üncü maddesinin (1) numaralı bentinin (b) fıkrasında yazılı durumlar gemiadamına yüklenemiyecek sebepler altında doğmuşsa veya gemiadamı için hastalık ve sair zorunlu sebepler meydana gelmişse bu maddenin ikinci fıkrasındaki bir haftalık süre, engellerin kalktığı günden itibaren başlar. 

İŞ SÜRESİ: 

Madde 26 - Genel bakımdan iş süresi, günde sekiz ve haftada kırksekiz saattir. Bu süre haftanın iş günlerine eşit olarak bölünmek suretiyle uygulanır. 

İş süresi, gemiadamının işbaşında çalıştığı veya vardiya tuttuğu süredir. 

İşveren veya işveren vekili, gemiadamının vardiyalarını yemek ve dinlenme zamanlarını bir çizelge ile belirtmek ve bu çizelgeyi gemiadamlarının görebilecekleri bir yere asmak zorundadır. 

İSTİSNALAR: 

Madde 27 - Aşağıdaki işleri görenler bu kanunun iş sürelerine ilişkin hükümlerine tabi değildirler. 

1. Birden fazla kaptanın bulunduğu gemilerde birinci kaptan veya bu kanunun 

2 nci maddesinin (C) fıkrasında yazılı olduğu şekilde kendisine vekalet eden kimse (kılavuz kaptanlar dahil), 

2. Birden fazla makinistin bulunduğu gemilerde başmakinist, 

3. Doktor ve sağlık memurları, 

4. Hemşire ve hastabakıcılar, 

5. Asli görevleri can, mal ve gemi kurtarma olan kurtarma gemilerinde çalışan gemiadamları, 

6. Gemide kendi nam ve hesabına çalışanlar. 

FAZLA SAATLERLE ÇALIŞMA: 

Madde 28 - Bu kanuna göre tespit edilmiş bulunan iş sürelerinin aşılması suretiyle yapılan çalışmalar, fazla saatlerde çalışma sayılır. 

Yapılacak fazla çalışmanın her saatine ödenecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarı % oranında artırılmak suretiyle bulunacak miktardan az olamaz. 

Aşağıda yazılı haller fazla saatlerle çalışma sayılmaz. 

1. Geminin, gemideki şahısların veya gemi hamulesinin selameti için kaptanın yapılmasını zaruri gördüğü işler, 

2. Gümrük, karantina ve sair sıhhi formaliteler dolayısiyle yerine getirilmesinde zorunluluk bulunan ilave işler, 

3. Gemi seyir halinde veya limanda iken gemide yaptırılan (yangın, gemiyi terketme, denizde çatışma, denizden adam kurtarma ve savunma) talimleri. Fazla saatlerle çalışmaları belgelemek üzere işveren veya işveren vekili noterden tasdikli ayrı bir defter tutmak zorundadır. 

Bu defterde gemiadamına uygulanan zam nispetleriyle fazla çalışmanın yapıldığı gün ve o güne düşen miktarı ve gemiadamının hakettiği fazla çalışma ücreti gösterilir. Fazla saatlerle çalışma ücretlerinin asıl ücretler için hizmet aktinde gösterilmiş bulunan zaman, yer ve devrelerde, işveren veya işveren vekili tarafından gemiadamlarına tam olarak ödenmesi zorunludur. 

ÜCRET: 

Madde 29 - (Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./84.mad.) Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkak gemiadamına işi karşılığında işveren veya işveren vekili tarafından ödenen bir meblağdır. Çalıştırılan gemiadamına ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakın özel olarak açılan banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenmesi hususunda; tabi olduğu vergi mükellefiyeti türü, işletme büyüklüğü, çalıştırdığı gemiadamı sayısı, işyerinin bulunduğu il ve benzeri gibi unsurları dikkate alarak işverenleri veya işveren vekillerini zorunlu tutmaya, banka hesabına yatırılacak ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakın, brüt ya da kanuni kesintiler düşüldükten sonra kalan net miktar üzerinden olup olmayacağını belirlemeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığından sorumlu Devlet Bakanlığı müştereken yetkilidir. Çalıştırdığı gemiadamlarının ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları vasıtasıyla ödeme zorunluluğuna tabi tutulan işverenler veya işveren vekilleri, gemiadamlarının ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını özel olarak açılan banka hesapları dışında ödeyemezler. Gemiadamlarının ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakının özel olarak açılan banka hesaplarına yatırılmak suretiyle ödenmesine ilişkin diğer usûl ve esaslar anılan bakanlıklarca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. 

(Değişik fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./84.mad.) Ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakın, gemi adamına hizmet akdinde gösterilen yer ve devrelerde tam olarak ödenmesi, işverenler ile işveren vekillerinin birinci fıkra uyarınca zorunlu tutulduğu durumlarda ise özel olarak açılan banka hesabına yatırılması mecburidir. 

Ücret ödeme devresi bir aydan fazla olamaz. 

Hizmet aktinin sona ermesi veya bozulması halinde işveren veya işveren vekili gemiadamının ücretini derhal ve tam olarak ödemek zorundadır. 

Haklı bir sebep olmaksızın işini yapmıyan gemiadamı, keyfiyet gemi jurnaline kaydedilmek ve jurnali yoksa bir tutanakla belgelenmek şartiyle bu müddete ait ücretten mahrum edilir. Bu yüzden uğradığı zararın telafisi için işverenin tazminat istemek hakkı saklıdır. 

AVANS: 

Madde 30 - İşveren veya işveren vekili, gemiadamlarının istekleri halinde kendilerine hizmet aktinde yazılı esaslara göre avans ödemeye zorunludur. 

ÜCRET DEFTERİ: 

Madde 31 - Her gemide, noterlikçe tasdikli bir ücret ödeme defteri tutulur. Şu kadar ki, liman seferi yapan gemilerde bu defter işveren bürosunda da tutulabilir. 

Hizmet akitleri gereğince gemiadamlarına yapılacak her çeşit ödemelerin bu deftere kaydedilmesi ve kayıtların imza veya makbuzla belgelenmesi zorunludur. 

İstek halinde, bu kayıtların tasdikli bir örneği gemiadamına verilir. Bu muameleler her türlü resimden muaftır. 

Belgeye dayanmaksızın yapılan ödeme iddiaları muteber değildir. 

ÜCRETİN SAKLI KISMI: 

Madde 32 - Gemiadamının ücretinin ayda 240 lirası haczedilemez veya başkasına devir ve temlik olunamaz. Ancak gemiadamının bakmak zorunda olduğu aile üyeleri için hakim tarafından takdir edilecek miktar bu paraya dahil değildir. Bu kayıtlamalar, nafaka borcu alacaklılarının haklarını kaldırmaz. 

İŞVEREN HESABINA İAŞE: 

Madde 33 - Bu kanuna tabi gemilerde iaşe servisi kurulması zorunludur. Gemiadamları hizmete başladığı günden başlıyarak hizmetten çıkış anına kadar gemide işveren tarafından bedelsiz iaşe olunurlar. İaşenin zorunlu sebeplerle uygulanamaması halinde işveren veya vekilince başkaca münasip bir iaşe imkanı sağlanır veya nakden ödeme usulü uygulanır. 

Limanlar içinde, şehir hatlarında, körfezlerde, göllerde ve akarsularda yolcu ve yük nakleden gemilerde, mavna, şat ve benzerlerinde iaşe servisi kurulması zorunlu değildir. Bu durumda işveren veya işveren vekili iaşe zorunluluğunu nakden ödemek suretiyle yerine getirir. 

İKAMET YERİ SAĞLANMASI: 

Madde 34 - Gemiadamlarına işe giriş gününden başlıyarak işten çıkış gününe kadar rütbeleri, sayıları ve geminin büyüklüğüne uygun olarak ve yalnız kendileriyle eşyalarına ait olmak üzere gemi içinde ikamet yerleri bedelsiz olarak sağlanır. 

Herhangi bir zorunlu sebep yüzünden gemiadamlarının gemide ikametine imkan olmazsa işveren veya işveren vekili tarafından başka bir ikamet imkanı sağlanır. 

İKAMET YERLERİ VE İAŞE HAKKINDA: 

Madde 35 - (Değişik madde: 04/07/1988 - KHK-336/1 md.; Aynen kabul: 07/02/1990 - 3612/53 md.) 

Bu Kanuna tabi gemilerde gemiadamları tahsis edilen yatma, dinlenme ve yemek yerleriyle gemide bulundurulacak ilaç, tıbbi alet ve malzeme ve revirlerde bulunması gereken şartlar ve gemi adamlarına verilecek iaşe maddelerinin ölçü ve nitelikleri bu şart ve niteliklerinden hangilerinin önemleri bakımından esasa ilişkin ve 1 inci derecede ve hangilerinin ise ikinci derecede sayılacakları ve iaşe ile ilgili ne çeşit kurullar kurulacağı ve bu kurulların görev ve yetkileri Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Sağlık ve Sosyal Yardım ve Ulaştırma bakanlıkları tarafından beraberce hazırlanacak bir yönetmelikte gösterilir. 

Gemiadamı, işveren veya işveren vekili tarafından sağlanacak iaşenin yukarıda sözü geçen yönetmelikte gösterilen ölçülerden noksan olması halinde aradaki farkın bedelini veya iaşenin hiç verilmemesi halinde tamamının bedelini işveren veya işveren vekilinden isteyebilir. Şu kadar ki gemiadamının iddiasını, tazminde esas teşkil edecek iaşe ve şartlardaki aksamanın vuku bulduğu günde durumu işveren veya işveren vekiline veya kaptana bildirmesi şarttır. 

İSTİSNA: 

Madde 36 - 35 inci maddede sözü geçen tüzük hükümleri: 

a) 500 grostonilatodan daha küçük gemiler, 

b) Balık avı ve benzeri işlerde çalışan gemiler, 

c) Römorkörler, 

d) Yüzer vinçler, 

İçin uygulanmaz. 

ASGARİ ÜCRET: 

Madde 37 - Gemiadamlarının asgari ücretleri, İş Kanununun ilgili maddesi gereğince tespit olunur. 

ÜCRET KESİNTİSİ: 

Madde 38 - İşveren veya işveren vekili toplu iş sözleşmesi ve hizmet akitlerinde gösterilmiş olan sebepler dışında gemiadamına ücret kesintisi cezası uygulayamaz. 

Gemiadamı ücretlerinden ceza olarak yapılacak kesintilerin gemiadamına hemen sebepleriyle bildirilmesi gerekir. Gemiadamı ücretlerinden bu yolda yapılacak kesintiler bir ayda üç gündelikten fazla olamaz. 

Gemiadamlarından kesilen ücret kesimi cezaları hakkında İş Kanununun aynı konuya ilişkin diğer hükümleri uygulanır. 

ZARAR KARŞILIĞI KESİNTİ: 

Madde 39 - Hizmet akitlerinde işveren veya işveren vekilinin tazminat karşılığı olarak gemiadamı ücretlerinden geçici olarak alıkoyacağı miktar on haftada eşit taksitlerle kesilmek üzere gemiadamının on günlük ücret tutarından fazla olamaz. Tazminat karşılığı bu kesintiler, bütün iş süresi içindir ve bundan bir miktar mahsubedilince yeniden aynı esaslar dairesinde kesinti yapılabilir. 

Tazminat kesintileri, mahsup yapılmasını gerektirecek bir zarar yapılmadan işten ayrılma hallerinde gemiadamına kesintisiz olarak geri verilir. Tazminat karşılığı geçici olarak alıkonulan paradan, mahsup yapılması gerektiği zaman gemiadamı isterse işveren kendisine mahsubun hangi esaslara göre yapıldığını anlatmak ve buna ait hesaplarla fatura ve başka belgeleri göstermek zorundadır. 

Tazminat karşılığı olarak alıkonulan paradan ancak o gemiadamı tarafından yapılan zarar için mahsup yapılır. 

Tazminat kesintileri milli bankalardan birisine en geç üç ay içinde yatırılır. Banka faizleriyle diğer gelirleri işçilere iadesine kesinti ile birlikte ödenir. 

YILLIK ÜCRETLİ İZİN: 

Madde 40 - Aynı işveren emrinde veya aynı gemide bir takvim yılı içinde bir veya birkaç hizmet aktine dayanarak en az altı ay çalışmış olan gemiadamı, yıllık ücretli izine hak kazanır. 

İzin süresi, altı aydan bir yıla kadar hizmeti olan gemiadamları için 15 günden ve bir yıl ve daha fazla hizmeti olanlar için yılda bir aydan az olamaz. 

İzin işverenin uygun göreceği bir zamanda kullanılır. Bu haktan feragat edilemez. 

Bir aylık izin, tarafların rızasiyle aynı yıl içinde kullanılmak suretiyle ikiye bölünebilir. 

Gemiadamı, yıllık ücretli iznini yabancı bir memleket limanında veya hizmet aktinin yapılmış bulunduğu mahalden gayri bir yerde kullanmaya zorlanamaz. 

Gemiadamı, dilerse, işveren veya işveren vekilinden ücretli izne ilişkin olarak 7 güne kadar ücretsiz yol izni de istiyebilir. 

Gemiadamının hakettiği yıllık ücretli izni kullanmadan hizmet akti 14 üncü maddenin II, III ve IV üncü bentlerine göre bozulursa, işveren veya işveren vekili izin süresine ait ücreti, gemiadamına ödemek zorundadır. 

HAFTA TATİLİ: 

Madde 41 - Liman hizmeti ve şehir hattı gemilerinde gemiadamının haftada altı günden fazla çalıştırılması yasaktır. Bunlardan hafta tatili günü çalıştırılanlara, haftanın diğer bir gününde nöbetleşe izin verilir. 

HAFTA TATİLİ ÜCRETİ: 

Madde 42 - Bu kanunun uygulandığı gemilerde, haftanın tatilden önceki günlerinde sürekli olarak çalışmış bulunan gemiadamlarına çalışılmıyan hafta tatili günü için işveren veya işveren vekili tarafından bir iş karşılığı olmaksızın ve ücret ödeme şekline bakılmaksızın bir gündelik tutarında ücret ödenir. 

Evlenmelerde üç güne, ana ve babanın, karı ve kocanın, kardeş ve çocukların ölümünde iki güne kadar verilmesi gereken izin süreleriyle bir haftalık süre içinde kalmak üzere işveren tarafından verilen diğer izinler ve hekim raporlarıyla verilen dinlenme ve hastalık izinleri, fiilen çalışılmış günler gibi hesaba katılır. 

Zorlayıcı ve ekonomik bir sebep olmadan gemideki çalışmaların haftanın bir veya birkaç gününde işveren veya işveren vekili tarafından tatil edilmesi halinde, haftanın çalışılmıyan günleri, ücretli hafta tatiline hak kazanmak için çalışılması gereken altı günün hesabında gözönünde tutulur. 

Gemide işin bir haftadan fazla süre ile tatil edilmesini gerektiren zorlayıcı sebepler ortaya çıktığı zaman, bu süreye rastlıyan hafta tatili ücreti, yarım gündelik tutarında ödenir. 

Kısa, yakın ve uzak sefer yapan gemilerde çalışan gemiadamlarına işveren veya işveren vekili tarafından geminin seferde bulunduğu müddete rastlıyan hafta tatili günleri için yukarıdaki şartlar aranmaksızın ve bir iş karşılığı olmaksızın, ayrıca bir gündelik tutarında hafta tatili ücreti ödenir. 

GENEL TATİL ÜCRETİ: 

Madde 43 - Bu kanun kapsamına giren gemilerde çalışan gemiadamlarına, 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Kanunu ile anılan kanuna ek 3466 ve 221 sayılı kanunlarda yazılı bulunan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde, bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti tutarında tatil ücreti, ücret ödeme şekline bakılmaksızın ayrıca ödenir. 

TATİL ÜCRETLERİNE GİRMEYEN KISIMLAR: 

Madde 44 - Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücret ve primlerle sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz. 

GEÇİCİ İŞ GÖREMEZLİK: 

Madde 45 - Gemiadamlarına, geçici iş göremezlik ödeneği ödenmesi gerektiği zamanlarda, geçici iş göremezlik süresine rastlıyan ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatili ödenekleri, aynı ölçülerle ödeme yapan kurum ve sandıklar tarafından ödenir. 

GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME: 

Madde 46 - Bu kanun kapsamına giren gemiadamlariyle bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. 

Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür. 

BİLDİRİMLER: 

Madde 47 - Bildirimlerin ilgiliye yazılı olarak ve imza karşılığında yapılması gerekir. Bildirim yapılan kişi bunu imzalamazsa; durum o yerde tutanakla tespit edilir. Ancak, 7201 sayılı kanun kapsamına giren tebligat, anılan kanun hükümlerine göre yapılır. 

SAKLI HÜKÜMLER: 

Madde 48 - Bu kanun hükümleri, gemiadamına daha elverişli hak ve menfaatler sağlayan kanun, toplu iş sözleşmesi, hizmet akti, örf ve adetlerden doğan haklara halel getirmez. Bu kanunun uygulanması sonucu olarak işverene düşen yükümlülükler, gemiadamlarının ücret ve sair haklarının daha aşağı hadlere indirilmesine sebep tutulamaz. 

DENETİM VE TEFTİŞ: 

Madde 49 - Bu kanun hükümlerinin gereği gibi yürütülmesini sağlamak üzere yapılması gereken takip, denetim ve teftişler Çalışma Bakanlığı tarafından yapılır. Bu konuda İş Kanununun iş hayatının denetim ve teftişine ilişkin hükümleri ve aynı kanunun bu hükümlerle ilgili ceza maddeleri uygulanır. 

CEZA HÜKÜMLERİ: 

Madde 50 - (Değişik madde: 24/04/2003 - 4854 S.K./1. md.) 

a) Kanunun 5 inci maddesi gereğince gemi adamları ile yazılı akit yapmayan, 

b) 11 inci madde gereğince gemi adamına çalışma ve kimlik karnesi vermeyen, 

c) (Değişik bente: 23/01/2008-5728 S.K./319.mad) 12 nci madde gereğince işinden ayrılan gemi adamına çalışma belgesi vermeyen, beş işçiye kadar (beş işçi dahil) işçi çalıştıran işveren veya vekili binbeşyüz Türk Lirası, daha fazla işçi çalıştıranlara üçbin Türk Lirası idarî para cezası verilir. 

ç) (Değişik bente: 23/01/2008-5728 S.K./319.mad) 13 üncü madde gereğince sakat ve eski hükümlü gemi adamı çalıştırma ile ilgili kanun ve tüzük hükümlerine uymayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her sakat veya eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için ikibin Türk Lirası idarî para cezası verilir. 

Madde 51- (Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./320.mad) 

1. a) 20 nci madde gereğince gemiadamının kıdem tazminatını ödemeyen, 

b) 28 inci madde gereğince gemiadamının fazla çalışma ücretini ödemeyen, 

c) 29 uncu madde gereğince gemiadamının ücretini zamanında ve tam olarak ödemeyen, 

ç) 33 üncü maddede sözü geçen iaşe veya nakden ödeme zorunluluğuna uymayan, 

d) 37 nci maddede sözü geçen asgari ücretten aşağı ücret ödeyen, 

İşveren veya işveren vekili hakkında, bu durumda olan her gemiadamına karşılık, ödemediği meblağ veya temin ile mükellef olduğu iaşenin tekabül ettiği bedelin, bin Türk Lirasından aşağı olmamak üzere iki katı tutarında idarî para cezası verilir. 

2. a) 21 ve 23 üncü maddeler gereğince gemiadamının iade zorunluluğuna uymayan, 

b) 26 ncı maddede gösterilen iş sürelerine uymayan, 

İşveren veya işveren vekili hakkında bin Türk Lirası idarî para cezası verilir. 

(Ek fıkra: 17/04/2008-5754 S.K./84.mad.) Gemiadamının ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkakını zorunlu tutulduğu halde özel olarak açılan banka hesabına yatırmayan işveren, işveren vekili hakkında, bu durumda olan her gemiadamı için bin iki yüz Yeni Türk Lirası idari para cezası verilir. 

Birinci fıkradaki fiiller yurt dışında işlendiği takdirde verilecek cezalar iki kat olarak uygulanır. 20 nci madde hükümlerine aykırı harekette bulunarak kıdem tazminatının öngörülen esaslar dışında veya saptanan miktar veya tavan aşılarak ödenmesi için emir veya talimat veren veya bu yolda hareket eden özel veya kamu kurumu veya kuruluşlarının yönetim kurulu üyeleri, genel müdür, müessese müdürü, muhasebe müdürü gibi yetkili sorumluları hakkında, fiil daha ağır cezayı gerektiren bir suç teşkil etmediği takdirde altı aydan iki seneye kadar hapis ve adlî para cezasına hükmolunur. Kanuna aykırı olarak fazla ödenen miktarın da ayrıca Hazine lehine re'sen tahsiline karar verilir. 

Madde 52 - Bu kanunun 35 inci maddesinde bahsi geçen tüzükte esasa müteallik ve birinci derecede olarak gösterilmiş bulunan vasıf ve şartlara riayet etmiyen işveren veya işveren vekili hakkında bin Türk Lirası * idari para cezası, 

İkinci derecede olarak gösterilen vasıf ve şartlara riayet etmiyen işveren veya işveren vekili hakkında beşyüz Türk Lirası * idari para cezası verilir. 

Madde 53 - (Mülga madde: 23/01/2008-5728 S.K./578.mad) 

YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILAN KANUNLAR: 

Madde 54 - 10/03/1954 tarihli 6379 sayılı ve 25/05/1959 tarihli 7283 sayılı kanunlar yürürlükten kaldırılmıştır. 

TÜZÜK: 

Madde 55 - Bu kanunun 35 inci maddesinde sözü geçen tüzük çıkarılıncaya kadar, bu kanunla yürürlükten kaldırılan 6379 sayılı Kanunun 31 inci maddesine dayanılarak çıkarılmış bulunan 07/02/1958 tarihli ve 4/9968 sayılı Bakanlar Kurulu Kararnamesiyle yürürlüğe konulan (Gemiadamlarının Sağlık, İaşe ve İkamet Şartlarını Gösterir Tüzük) ün aynı konulara ilişkin hükümleri uygulanır. 

GEÇİCİ MADDELER: 

Ek Geçici Madde 1 - Kıdem tazminatının yıllık tavan miktarı ile Devlet Memurları Kanununa tabi en yüksek Devlet memuruna 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu hükümlerine göre bir hizmet yılı için ödenecek azami emekli ikramiye miktarı eşitleninceye kadar, beher yıl için ödenecek kıdem tazminatı tavanı 2 500 göstergenin bütçe kanunları ile belirlenen memur aylık katsayısı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutar ile (75 000) yetmişbeşbin lira arasındaki farkın dörtte birinin (75 000) yetmişbeşbin liraya eklenmesi suretiyle tespit edilir. 

Ek Madde 1 - (Ek madde: 24/04/2003 - 4854 S.K./2. md.;Değişik madde: 23/01/2008-5728 S.K./323.mad) 

Bu Kanunda yazılı idarî para cezaları geminin bağlama limanının bulunduğu yer Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürünce verilir. 

YÜRÜRLÜK: 

Madde 56 - Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

YÜRÜTME: 

Madde 57 - Bu kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür. 

KANUNA İŞLENEMİYEN GEÇİCİ MADDELER: 

05/05/1981 TARİH VE 2457 S.K. EKLENEN GEÇİCİ MADDELER 

Geçici Madde 1 - 20 nci maddenin son fıkrası gereğince tesisi öngörülen Fona ilişkin kanun çıkarılıncaya kadar, kıdem tazminatının işveren tarafından doğrudan doğruya ödenmesine devam olunur. 

Geçici Madde 2 - 12/09/1980 ile 23/10/1980 tarihleri arasında işten ayrılan hizmet erbabına herhangi bir sebeple ödenmemiş bulunan kıdem tazminatlarının vergiden istisna edilecek kısmı, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2320 sayılı Kanunla Değişik 25 inci maddesinin 7 nci fıkrasına göre hesaplanır ve istisna miktarını aşan kısmı, ödemenin yapıldığı anda, Gelir Vergisi Kanununun işten ayrılma tarihinde yürürlükte bulunan hükümlerine göre işveren tarafından vergi tevkifatına tabi tutulur. 

Geçici Madde 3 - 12/09/1980 ile 23/10/1980 tarihleri arasında işten ayrılan hizmet erbabı ile ilgili olarak işverenler (Genel ve Katma Bütçeye dahil idareler, Mahalli İdarelar, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Dönersermayeler ve Fonlar ile diğer kamu kurumları dahil), her hizmet erbabı için ayrı ayrı olmak üzere, ödedikleri kıdem tazminatının miktarını, bunlar üzerinden tevkif ettikleri vergileri, işten ayrılan hizmet erbabına yaptıkları diğer yıllık ücret ödemeleri ile bunlar üzerinden tevkif ettikleri vergileri, hizmet erbabının kıdem tazminatına esas hizmet sürelerini, kıdem tazminatının vergiden istisna edilen miktarlarını ve hizmet erbabının adı soyadı ve adreslerini gösterir cetvelleri ikişer nüsha olarak düzenlemek, tasdik etmek ve bir nüshasını bu kanunun yayımı tarihinden itibaren bir ay içinde vergi sorumlusu sıfatıyla bağlı oldukları vergi dairelerine, diğer nüshasını Maliye Bakanlığına göndermek zorundadırlar. 

Vergi daireleri tarafından işverenlerce verilecek cetveller üzerinde 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 2320 sayılı Kanunla Değişik 25 inci maddesinin 7 nci fıkrası hükmü dikkate alınarak, her hizmet erbabı için ayrı ayrı hesaplanacak vergi farkları bir ay içinde ihbarname ile hizmet erbabına tebliğ edilir. Bu suretle tebliğ edilen vergi farkları tebliğ tarihinde 1980 takvim yılına ilişkin olarak ikmalen tarh olunmuş addolunur. 

Hizmet erbabı kendilerine tebliğ edilen bu vergileri, tebliğ tarihini takip eden 12 ay içinde ve 6 eşit taksitte kendilerine tebligatı yapan vergi dairesine yatırmak zorundadırlar. Vadesinde ödenmeyen vergiler için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkındaki Kanun hükümleri uygulanır. 

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu uyarınca yıllık beyanname veren mükelleflerin, bu madde hükmüne göre 1980 takvim yılı geliri olarak vergilendirilen ücretleri yıllık gelir vergisi beyannamelerine dahil edilmez ve bu maddeye göre ödenen vergiler yıllık beyannameler üzerinden hesaplanacak vergilerden mahsup edilmez. 

İşverenlerin (muhtasar beyanname verme yükümlülüğü olmayanlar hariç) eksik, yanlış veya yanıltıcı bilgi vermesi veya süresinde bilgi vermemesi nedeniyle zamanında tarh ve tahsil edilemeyen vergiler, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine göre cezalı olarak işverenler adına tarh olunur. İşverenlerin münhasıran bu surette ödeyecekleri vergiler için asıl mükelleflere rücu hakkı saklıdır. 


(NOT: Bu sayfalar bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır, Resmi işlerde kullanılamaz) 
(Güncelleme: 01.06.2011) 

GEMİADAMLARI YÖNETMELİĞİ 
BİRİNCİ KISIM 
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 

Amaç 

Madde 1-Bu Yönetmelik, gemilerin yola elverişlilik bakımından donatılmalarında, gemiadamları ile ilgili gerekleri belirlemek amacıyla düzenlenmiştir. 

Kapsam 

Madde 2- Bu Yönetmelik; Türk bayraklı gemilerde çalışan ve çalışacak olan gemiadamlarını ve bunların yeterlikleri, eğitimleri, sınavları, belgelendirilmeleri, sağlık durumları, kütükleme işlemleri ve vardiya tutma ile ilgili kuralları kapsar. 

Dayanak 

Madde 3 — (Değişik:RG-23/8/2012-28390) 

Bu Yönetmelik, 26/9/2011 tarihli ve 655 sayılı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b), (c), (d) ve (f) bentlerine ve 20/4/1989 tarihli ve 3539 sayılı Kanun ile uygun bulunan Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Standartları Hakkında Uluslararası Sözleşme (STCW-78) ve değişikliklerine dayanılarak hazırlanmıştır. 

Tanımlar 

Madde 4- Bu Yönetmelik’te geçen, 

1) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) İdare: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı, Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğünü, 

2) Denizcilik İşletmesi: Geminin sahibini veya gemi sahibinden gemiyi işletmek üzere devir almış olan ve bu Yönetmelikte belirlenmiş tüm görev ve sorumlulukları yerine getirmesi zorunlu olan diğer ticari işletmeyi veya çıplak gemi kiracısını, 

3) IMO: Uluslararası Denizcilik Örgütünü, 

4) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Sözleşme: STCW-78 Sözleşmesi ve STCW-2010 Değişikliklerini, 

5)Eğitim-Sınav Yönergesi: Gemiadamları Eğitimlerinin Gerekleri ve Gemiadamları Sınavları Konu İçerikleri Yönergesini, 

6) Donatım Yönergesi: Gemilerin Gemiadamları ile Donatılmasına İlişkin Yönergeyi, 

7) (Mülga:RG-23/8/2012-28390) 

8) Sağlık Yönergesi: Sağlık Bakanlığınca çıkarılan Gemiadamları Sağlık Yönergesini, 

9) Gemi: Adı, tonilatosu ve kullanım amacı ne olursa olsun denizde ve iç sularda kürekten başka bir aygıtla yola çıkabilen aracı, 

10) Çalışır Durumdaki Gemi: Denize elverişlilik belgesi geçerli olan gemileri, 

11) Ticaret Gemisi: Denizde ve iç sularda kazanç sağlamak amacıyla kullanılan gemiyi, 

12) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Yolcu gemisi: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi 1974 (SOLAS) ve Değişikliklerinde tanımlanan gemiyi, 

13) Yük Gemisi: Yük taşıyan ve taşıyacağı yolcu sayısı onikiyi (dahil) geçmeyen ticaret gemisini, 

14) Tanker: Dökme olarak, aşağıda onaltı, onyedi ve onsekiz nolu bentlerde belirtilen yanıcı özellikte sıvı yükleri taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisini, 

15) Petrol Tankeri: Dökme olarak ham petrol ve petrol ürünlerini taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisini, 

16) Kimyasal Madde Tankeri: Uluslararası Dökme Kimyasal Maddeler Kod’u Bölüm 17’de çizelgesi verilen sıvı maddeleri dökme olarak taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisini, 

17) Sıvılaştırılmış Gaz Tankeri: Uluslararası Gaz Taşıyıcı Kod’u Bölüm 19’da çizelgesi verilen sıvılaştırılmış gazları dökme olarak taşımak için inşa edilmiş ya da dönüştürülmüş ve bu amaçla kullanılan ticaret gemisini, 

18) Hafif Gemi/Feribot: Ahşap olmayan ve tam yüklü durumda su kesimindeki deplasmanı aşağıdaki bağıntı ile elde edilen değere eşit ya da daha az olan ticaret gemisini,Ñ = (0,13 L . B)1,5 m 3L = geminin dikmelerarası boyu (metre) B = geminin eni (metre) 

19) Yüksek Hızlı Hafif Gemi/Feribot: Ahşap olmayan ve en yüksek hızı aşağıdaki bağıntı ile elde edilen hıza eşit ya da daha fazla olan ticaret gemisini,7,6 . Ñ 0,1667 knotÑ = m 3 olarak su kesimindeki deplasman 

20) Ro-Ro Yük Gemisi: Yükü bir rampa üzerinden tekerlekli araçlarla yüklenip boşaltılacak biçimde inşa edilmiş ticaret gemisini, 

21) Balıkçı Gemisi: Yalnızca su ürünleri avcılığı veya depolanması veya işlenmesinde kullanılan, nitelikleri bu amaca uygun olan ve tonilato belgesinde balıkçı gemisi olduğu belirtilen ticaret gemisini, 

22) Hizmet Gemisi: Bilim, sondaj, fabrika, kurtarma, yangın söndürme, kablo döşeme, tarak, maçuna, klepe, römorkör, algarna, kontrol motoru, dalgıç aracı, personel taşıma ve benzeri özel hizmetlerde kullanılan gemileri, 

23) Yolcu Motoru: Tam boyları kırkiki metreden az olan ve liman sefer bölgesi içinde veya merkez iskelesinden yirmibeş milden uzaklaşmadan günübirlik yolcu taşıyan ticaret gemisini, 

24) (Mülga:RG-28/5/2010-27594) 

25) Cankurtarma Aracı: Gemiyi terk amacıyla kullanılan ve tehlikedeki kişilerin canlarını kurtarmaya elverişli deniz aracını, 

26) Hızlı Cankurtarma Botu: Bir kaza durumunda tehlikedeki kişileri kurtarmak ve cankurtarma aracına toplamak için yapılmış şişme lastik ya da fiberglas veya saç bot biçimindeki hızlı deniz aracını, 

27) Ticari Yat: Yat tipinde inşa edilmiş, kamarası, tuvaleti, lavabosu, mutfağı olan, ticari olarak gezi ve spor amacıyla yararlanılan, yük, yolcu veya balıkçı gemisi niteliğinde olmayan, taşıdığı yolcu sayısı onikiyi (dahil) ya da kabotaj seferinde yüz mille sınırlı, en yakın karadan yirmi milden daha fazla uzaklaşmamak şartıyla, taşıdığı yolcu sayısı otuzaltıyı (dahil) geçmeyen ve tonilato belgesinde ticari yat olduğu belirtilen gemiyi, 

28) Özel Yat: Yat tipinde inşa edilmiş, kamarası, tuvaleti, lavabosu, mutfağı olan, taşıdığı yolcu sayısı onikiyi geçmeyen, gezi ve spor amacıyla yararlanılan, tonilato belgesinde özel yat olduğu belirtilen gemiyi, 

29) Eğitim Gemisi: Asıl amacı gemiadamlarına eğitim vermek olan ve bu amaca uygun olarak inşa edilmiş veya uygun hale getirilmiş gemiyi, 

30) Ro-Ro Yolcu Gemisi: Yükü bir rampa üzerinden tekerlekli araçlarla yüklenip boşaltılacak biçimde inşa edilmiş, oniki’den fazla yolcu taşıyan gemiyi, 

31) Ticari Sürat Motoru: Su sporları amacıyla ticari faaliyette kullanılan, şişme lastik, fiberglas veya saç bot biçimindeki hızlı ve tonilato belgesinde ticari sürat motoru olduğu belirtilen deniz aracını, 

32) Gemiadamı: Geminin kaptanını, zabitlerini, yardımcı zabitlerini, stajyerlerini, tayfalarını ve yardımcı hizmet personelini, 

33) Sınırlı Vardiya Zabiti: 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/3 Kural’ının 3 ve 4 üncü paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

34) Sınırlı Kaptan: 500 GT’den küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/3 Kural’ının 5 ve 6 ncı paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

35) Vardiya Zabiti: 500-3000 GT arasındaki gemilerde görev yapan, ayrıca Sözleşmenin II/1 Kural’ı ile tanımlanan gemiadamını, 

36) Birinci Zabit: 500-3000 GT arasındaki gemilerde görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kural’ının 3, 4.1 ve 4.3 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

37) Kaptan: 500-3000 GT arasındaki gemileri sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kural’ının 3, 4.2 ve 4.3 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

38) Uzakyol Vardiya Zabiti: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide görev yapan, ayrıca Sözleşmenin II/1 Kural’ı ile tanımlanan eğitim düzeyine ilave olarak İdarenin öngördüğü denizcilik eğitimini tamamlayan gemiadamını, 

39) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Uzakyol birinci zabiti: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide görev yapan ve gemi kaptanından sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kuralı’nın 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

40) Uzakyol Kaptanı: Tonilato ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemiyi sevk ve idaresi altında bulunduran, ayrıca Sözleşmenin II/2 Kuralı’nın 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

41) Sınırlı Makine Zabiti: 750 kW’den küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemilerde görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen, ayrıca İdarenin öngördüğü eğitim ve deniz hizmetine sahip gemiadamını, 

42) Sınırlı Başmakinist: 750 kW’den küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesinde çalışan gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca İdarenin öngördüğü eğitim ve deniz hizmetine sahip gemiadamını, 

43) Makine Zabiti: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde görev yapan, ayrıca Sözleşmenin III/1 Kural’ı ile tanımlanan gemiadamını, 

44) İkinci Makinist: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde görev yapan ve gemi başmakinistinden sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin III/3 Kuralı’nın 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

45) Başmakinist: 750-3000 kW gücü arasındaki ana makine ile yürütülen gemilerde çalışan, gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca Sözleşmenin III/3 Kuralı’nın 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

46) Uzakyol Vardiya Mühendisi/Makinisti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide vardiya mühendisi/makinisti olarak görev yapan, ayrıca Sözleşmenin III/1 Kural’ı ile tanımlanan eğitim düzeyine ilave olarak İdarenin öngördüğü denizcilik eğitimini tamamlayan gemiadamını, 

47) Uzakyol İkinci Mühendisi/Makinisti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide ikinci mühendis/makinist olarak görev yapan ve gemi başmühendisi/makinistinden sonra gelen, ayrıca Sözleşmenin III/2 Kural’ının 1, 2.1, 2.1.1 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

48) Uzakyol Başmühendisi/Başmakinsti: Makine gücü ve sefer bölgesi sınırlaması olmaksızın her türlü gemide başmühendis/başmakinist olarak görev yapan ve gemi makinelerinin çalıştırılması ile bakımı ve onarımından sorumlu, ayrıca Sözleşmenin III/2 Kural’ının 1, 2.1, 2.1.2 ve 2.2 paragraflarında tanımlanan gemiadamını, 

49) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Gemi yardımcı zabiti: Gemide görevli telsiz zabiti ve doktor, sağlık memuru, hemşire ile gemilerin özelliklerine göre bulundurulması zorunlu olan ve geminin kullanım amacına katkıda bulunan elektrikçi, elektronikçi, elektronik, elektrik ve elektro-teknik zabitlerini, 

50) Güverte/Makine Stajyeri: Gemiadamı olmak için eğitim gören ve kanun veya yönetmeliklerce bu nitelikte olduğu belirtilen gemiadamını, 

51) Tayfa: Geminin güverte, makine ve kamara bölümlerinde çalışan gemi kaptanı, gemi zabiti, yardımcı zabitleri ve stajyerler dışında kalan gemiadamlarını, 

52) Yolcu: Gemiadamları dışında gemide ücretli ya da ücretsiz taşınan bir yaşından büyük kişiyi, 

53) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Diğer taşınanlar: Gemiadamları ve yolcular dışında gemide bulunan ve yapacakları yolculuk için liman başkanlıklarınca yolculuk belgesi verilen, donatanın, işletenin, kaptanın ve gemiadamlarının gemide bulunan eş ya da çocuklarını, donatan ya da işverenin temsilcisi ve memurlarını, taşınan hayvanların çobanlarını, gemilerin her türlü makine, güverte teçhizat ve ekipmanlarının kontrolü, testi, bakımı ve onarımı için yetkili, sorumlu veya teknik servis elemanlarını, turizm işletmeli belgeli gemilerin rehberlerini, bilim gemilerinde çalışan bilim adamları ve benzeri personel ile gemi katibi, gemi katip yardımcısı ve kamara memurunu, ayrıca kaptanın denizde can kurtarma, güvenlik ve profesyonel sualtı çalışmaları görevlerinden dolayı gemiye aldığı kişileri, 

54) Yürütme Gücü (kW): Gemi ana makinesi ya da makinelerinin toplam ve en büyük sürekli çıkış gücü olarak kabul edilen ve gemi tasdiknamesi ile diğer resmi belgelerde yazılı kilovat olarak belirtilen gücü, (1 kilovat = 1,34 beygir gücü, 1 beygir gücü = 0,746 kilovat alınacaktır.) 

55) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Gros tonilato (GT): Geminin güverte altı ve güverte üstü kapalı yerlerinin hacmini (2.83 m3=1 gros tonilato) ve gemi tasdiknamesi ile diğer resmi belgelerde GT olarak belirtilen hacmi, 

56) Telsiz Kuralları: Türkiyenin taraf olduğu Uluslararası Telsiz Tüzüğünde (ITU/RR) yer alan kuralları, 

57) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Telsiz görevleri: Telsiz Kuralları ve Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi SOLAS-74 ve değişiklikleri uyarınca IMO öneri kararları doğrultusunda gemide haberleşme ile ilgili vardiyaları, teknik bakım ve onarımları, 

58) GMDSS (Global Maritime Distress and Safety System): Küresel deniz tehlike ve güvenlik sistemini, 

59) Liman Seferi: Sınırları belirli limanlar içinde yapılan seferleri, 

60) Kabotaj Seferi: Liman sefer bölgesi sınırları aşılarak Türkiye limanları arasında yapılan seferleri, 

61) (Değişik:RG-30/12/2008-27096) Yakın Kıyısal Sefer: Kabotaj sefer bölgesi sınırları aşılarak, Karadeniz’de, Akdeniz’de, Kızıldeniz’de ve İspanya’nın Fransa sınırına kadar kuzey kıyılarını da kapsayan Finistre Burnu ile Moritanya’nın Dakhla Limanı güney sınırını birleştiren çizginin doğusunda kalan deniz alanına yapılan seferleri 

62) (Değişik:RG-11/10/2007-26670) Uzak Sefer: Yakın kıyısal sefer bölgesi sınırları aşılarak yapılan seferleri, 

63) (Ek:RG-11/10/2007-26670) (Değişik:RG-23/8/2012-28390) Gemiadamı yeterlik belgesi: STCW Sözleşmesinin II, III, IV veya VII Bölümlerine uygun olarak verilen ve belge sahibi gemiadamına belgede belirtilen sorumluluk seviyesindeki tüm görevleri yapma hakkı veren, gemiadamı cüzdanının içerisinde yer alan veya gemiadamlarının kimlik bilgilerini de içerecek şekilde gemiadamları belgesi adı altında bağımsız bir belge olarak düzenlenen, şekli İdare tarafından belirlenmiş yeterlik belgesini, 

64) (Ek:RG-28/5/2010-27594) Balıkçı gemisi güverte tayfası: Balıkçı gemilerinin güverte bölümlerinde görev yapan balıkçı sınıfı gemiadamını, 

65) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Gemiadamı uzmanlık belgesi: STCW Sözleşmesinin II/4, III/4, VII/2, II/5, III/5, III/7, VII/2, V/1-1, V/1-2, V/1, V/2, VI/3, VI/4, VI/5 ve VI/6 bölümlerine uygun olarak gemiadamı yeterlik belgesi dışında gemiadamlarına verilen ve gemiadamının Sözleşmede belirtilen eğitim, yeterlilikler veya açık deniz hizmetleriyle ilgili gereklikleri karşıladığını belirten belgeleri, 

66) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Belge kanıtı: Gemiadamı yeterlik belgesi veya gemiadamı uzmanlık belgesi dışında Sözleşmenin ilgili gereksinimlerinin karşılandığının gösterilmesi için kullanılan dokümantasyonu, 

67) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Usta gemici: Sözleşmenin II/5 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip gemiadamını, 

68) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Usta makine tayfası: Sözleşmenin III/5 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip gemiadamını, 

69) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Elektro-teknik zabiti: Sözleşmenin III/6 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip gemiadamını, 

70) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Elektro-teknik tayfası: Sözleşmenin III/7 Kuralı hükümlerine uygun niteliklere sahip gemiadamını, 

71) (Ek:RG-23/8/2012-28390) ISPS kodu: Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodunu, 

72) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Gemi güvenlik zabiti: Gemide kaptana karşı sorumlu olan; gemi güvenlik planının sürdürülmesi ve uygulanması da dahil olmak üzere gemi güvenliğinden, şirket Güvenlik Sorumlusu ve Liman Tesisi Güvenlik Sorumlusu ile ilişkilerden sorumlu olmak üzere şirket tarafından atanan gemi zabitlerinden biri, 

73) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Güvenlik görevleri: Uluslararası Denizde Can Emniyeti Sözleşmesi (SOLAS 1974, Değişiklikleri) Bölüm XI-2 ve Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenliği (ISPS) Kodunda tanımlandığı üzere gemilerdeki tüm güvenlik görevleri ve vazifeleri, 

74) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Ülke raporu: Sözleşmenin I/8 Kuralı ile Kod A-I/8 Kısmı uyarınca kalite standartları kapsamındaki izleme ve değerlendirme faaliyetleri ile ilgili olarak, Sözleşmenin I/8 Kuralı ile Kod A-I/8 Kısmına uygun olarak İdare tarafından IMO Genel Sekreterliğine beş yılda bir gönderilen raporu, 

75) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Ay: Bir takvim ayı veya bir aydan kısa sürelerle oluşmuş 30 günü, 

76) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğü: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Deniz ve İçsular Düzenleme Genel Müdürlüğünü, 

77) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Müsteşar: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı Müsteşarını, 

78) (Ek:RG-23/8/2012-28390) Bakan: Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanını, 

ifade eder. 

İKİNCİ KISIM 

Gemiadamı Yeterlikleri 

BİRİNCİ BÖLÜM 
Yeterlik Dereceleri, Yetki, Sorumluluklar ve Yeterlik Sınırları 

Yeterlik Dereceleri 

Madde 5- (Değişik:RG-23/8/2012-28390) 

Gemiadamlarının yeterlik isim ve dereceleri aşağıda gösterilmiştir. 

A) Güverte Sınıfı A) Deck Department 

a) Tayfalar a) Ratings 

1) Gemici 1) Ordinary Seafarer 

2) Usta Gemici 2) Able Seafarer 

3) Güverte Lostromosu 3) Boatswain 

b) Kaptan ve Güverte Zabitleri b) Master and Deck Officers 

1) Sınırlı Vardiya Zabiti 1) Restricted Watchkeeping Officer 

2) Sınırlı Kaptan 2) Restricted Master 

3) Vardiya Zabiti 3) Watckeeping Officer 

4) Birinci Zabit 4) Chief Officer 

5) Kaptan 5) Master 

6) Uzakyol Vardiya Zabiti 6) Unlimited Watchkeeping Officer 

7) Uzakyol Birinci Zabiti 7) Unlimited Chief Officer 

8) Uzakyol Kaptanı 8) Unlimited Master 

B) Makine Sınıfı B) Engine Department 

a) Tayfalar a) Ratings 

1) Yağcı 1) Oiler/Motorman 

2) Usta Makine Tayfası 2) Able Seafarer Engine 

3) Makine Lostromosu 3) Donkeyman 

4) Elektro-Teknik Tayfası 4) Electro-Technical Rating 

b) Başmühendis/Başmakinist ve Makine Zabitleri b) Chief Engineer and Engineer Officers 

1) Sınırlı Makine Zabiti 1) Restricted Engineer Officer 

2) Sınırlı Başmakinist 2) Restricted Chief Engineer 

3) Makine Zabiti 3) Engineer Officer 

4) İkinci Makinist 4) Second Engineer 

5) Başmakinist 5) Chief Engineer 

6) Uzakyol Vardiya Mühendisi/Makinisti 6) Unlimited Engineer Officer 

7) Uzakyol İkinci Mühendisi/Makinisti 7) Unlimited Second Engineer 

8) Uzakyol Başmühendisi/Başmakinisti 8) Unlimited Chief Engineer 

C)Yardımcı Sınıfı C) Asistant Department 

a) Telsiz Zabitleri a) Radio Officers 

1) Kısa Mesafe Telsiz Operatörü 1) Short Range Radio Operator 

2) Uzun Mesafe Telsiz Operatörü 2) Long Range Radio Operator 

3) Tahditli Telsiz Operatörü 3) Restricted Operator 

4) Genel Telsiz Operatörü 4) General Operator 

5) Telsiz Elektronik Zabiti 5) Radioelectronic Officer 

b) Elektrik ve Elektronik Zabitleri b) Electric and Electronic Officers 

1) Elektrikçi 1) Electrician 

2) Elektrik Zabiti 2) Electric Officer 

3) Elektronikçi 3) Electronic Operator 

4) Elektronik Zabiti 4) Electronic Officer 

5) Elektro-Teknik Zabiti 5) Electro-Technical Officer 

c) Sağlık Zabitleri c) Medical Officers 

1) Hemşire 1) Nurse 

2) Sağlık Memuru 2) Medical Officer 

3) Doktor 3) Medical Doctor 

d) Stajyerler d) Cadets 

1) Güverte Stajyeri 1) Deck Cadet 

2) Makine Stajyeri 2) Engine Cadet 

e) Yardımcı Hizmetliler e) Cabin Department 

1) Kamarot 1) Steaward 

2) Aşçı 2) Cook 

D) Yat Sınıfı D) Yacht Class 

a) Yat Kaptanı (499 GT) a) Yachtmaster (499 GT) 

b) Yat Kaptanı (2999 GT) b) Yachtmaster(2999 GT) 

c) Yat Kaptanı (3000 GT üzeri) c) Yachtmaster (over 3000 GT) 

E) Balıkçı Sınıfı E) Fishermen Class 

a) Balıkçı Gemisi Kaptanı a) Skipper 

b) Açık Deniz Balıkçı Gemisi Kaptanı b) Open Sea Skipper 

c)(Ek:RG-28/5/2010-27594) Balıkçı Gemisi c) (Ek:RG-28/5/2010-27594) Fishing 

Güverte Tayfası Vessel Deck Department Rating 

Yetki ve Sorumluluklar 

Madde 6- Denizcilik eğitimi veren Milli Eğitim Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kuruluna bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumları, Sözleşmenin öngördüğü eğitim standartlarını sağlayıp uygulamakla mükelleftir. 

Söz konusu eğitim standartlarını içeren müfredatlar ve bağlı yönergelerle istenen diğer hususlar, İdare tarafından Sözleşmeye, bu Yönetmeliğe ve bağlı yönergelere uyumluluğu bakımından incelenir. Uygun bulunursa onaylanır ve ilgili tarafa bildirilir. Uygun bulunmayan hususlar ise, düzeltilmek üzere ilgili tarafa iade edilir. 

(Değişik fıkra:RG-23/8/2012-28390) Denizcilik ile ilgili eğitim, sınav ve belgelendirme yapan kurum ve kuruluşlar, Sözleşmede belirtilen hedefleri sağlamak için eğitim, yeterlik değerlendirmesi, Sözleşmenin Kod A-I/9 kısmı uyarınca Gemiadamı Sağlık Yoklama belgesi düzenleme prosedürleri de dahil olmak üzere belgelendirme, uygunluk onayı ve belge yenileme çalışmaları ile eğiticilerin ve değerlendiricilerin nitelikleri ile deneyimleri yönünden, Sözleşmenin I/8 Kuralı ile Kod A-I/8 Kısmı uyarınca kalite standartları sistemi ile İdare tarafından 67 nci madde hükmüne göre devamlı olarak izlenir ve değerlendirilir. Bu değerlendirme, en son verilen ülke raporundan sonra ulusal mevzuatta yürürlüğe giren tüm değişiklikler ile Sözleşmede yapılan tüm değişikliklere uyum amacıyla yapılan düzenlemeleri kapsar. 

İdare, Sözleşme, bu Yönetmelik ve bağlı yönergelerin gereklerini yerine getiremeyen eğitim kurumlarından mezun olanlara gemiadamı cüzdanı ve/veya yeterlik belgesi vermez. Eğitimleri uygun bulunmayan okullarda okuyan öğrenciler ile belgelendirilmemiş mezunlar, aynı eğitimi vermekte olan ve uygun bulunan eğitim kurumlarında tamamlama kurslarını bitirdikten sonra sınava katılma hakkını kazanırlar. 

Yeterlik Sınırları 

Madde 7- Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra, kaptanlar ve güverte zabitleri ile başmühendis/başmakinistler ve makine zabitlerine, Sözleşmenin ilgili kurallarına uygun olarak verilecek yeterliklerin nitelikleri ve şartları aşağıda belirtildiği gibidir. 

a) Kaptan ve güverte zabitleri için; 

1) 500 GT’den daha küçük ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar, 

2) 500 GT’den daha küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesi dışına çıkarak sefer yapan gemilerde çalışacaklar, 

3) 500-3000 GT arası gemilerde çalışacaklar, 

4) 3000 GT ve daha büyük gemilerde çalışacaklar, 

5) 500 GT’den daha küçük ve yakın kıyısal sefer bölgesi dışına çıkarak sefer yapan gemilerde çalışacak kaptan ve vardiya zabitleri, 500-3000 GT’ye kadar olan gemiler için istenen şartları yerine getireceklerdir. 

b) Başmühendis/başmakinist ve makine zabitleri için; 

1) 750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde çalışacaklar, 

2) 750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesi dışına çıkarak sefer yapan gemilerde çalışacaklar, 

3) 750-3000 kW arası ana makine ile yürütülen gemilerde çalışacaklar, 

4) 3000 kW ve daha büyük ana makine ile yürütülen gemilerde çalışacaklar, 

için ayrı ayrı belirlenir. 

5) 750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer bölgesi dışına çıkarak sefer yapan gemilerde çalışacak makine zabitleri ve başmakinistler, 750-3000 kW’ye kadar olan ana makine ile yürütülen gemiler için istenilen şartları yerine getireceklerdir. 

İKİNCİ BÖLÜM 
Yeterlik Şartları 

Güverte Sınıfı Gemiadamı Yeterliklerinin Şartları 

MADDE 8 – (Değişik:RG-23/8/2012-28390) 

Güverte sınıfı gemiadamlarının gemiadamı cüzdanı ve/veya gemiadamı yeterlik belgesi alabilmeleri için gerekli yaş, eğitim-öğretim ve deniz hizmet süresine dair şartlar aşağıda gösterilmiştir; 

a) Tayfalar: 

1) Gemici olmak için müracaat edenlerden; 

- 16 yaşını bitirmek, en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve, 

- İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “gemici eğitimi”ni İdarece uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmüş olmak veya 

- En az ilköğretim okulu mezunu olup askerlik görevinin oniki ayını ya da dört yıllık fakülte mezunu olup askerlik görevinin en az dört ayını, faal gemilerde güverte eri olarak yaptığını belgelemek, 

şartlarından birini yerine getirmek ve ayrıca “Gemici sınavı”nı başarmak şartını sağlayanlar “Gemici” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Gemici yeterliği ile birlikte, İdare tarafından yukarıdaki (1) nolu alt bendin üçüncü paragrafındakilere doğrudan, (1) nolu alt bendin ikinci paragrafındakilere ise Sözleşmede belirtilen şartları karşılamaları halinde “seyir vardiyası tutma belgesi” verilir. 

2) Usta Gemici olmak için müracaat edenlerden; 

- Onsekiz yaşını bitirmek, en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve, 

- Gemici yeterliği ile 18 ay onaylı deniz hizmetine sahip olmak veya en az oniki aylık deniz hizmetine sahip olmak ve içeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen Sözleşmenin öngördüğü Kod A-II/5 “usta gemici” eğitimini İdare tarafından uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmüş olmak veya, 

- İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen Sözleşmenin öngördüğü Kod A-II/5 “usta gemici” eğitimini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek ve askerlik görevinin oniki ayını faal gemilerde serdümen ya da porsun eri olarak yaptığını terhis belgesi ile belgelemek, 

şartlarından birini yerine getirmek ve ayrıca “usta gemici” sınavını başarmak şartlarını sağlayanlar “Usta Gemici” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

1/1/2012 tarihinden önceki son altmış ay içerisinde gemici olarak en az oniki ay deniz hizmetine sahip olanlara İdare tarafından sınavla usta gemici yeterliği verilir. 

Usta gemici yeterliği ile birlikte, İdare tarafından “seyir vardiyası tutma belgesi” verilir. 

3) Güverte Lostromosu olmak için müracaat edenlerden; 

- Usta gemici olarak yirmidört ay deniz hizmetine sahip olmak ve güverte tayfasını yönetme yeteneği olduğunu gemi kaptanından alınacak belgeyle belgelendirmek veya 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılmış olanlardan; Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulu mezunu olup bir yılı deniz hizmeti olmak üzere iki yıl görevde bulunmuş olmak ya da ikmal veya idari sınıf astsubay olup beş yıl görevde bulunmuş olmak veya güverte branşlarında üç yıldan daha fazla uzman erbaşlık yapmak ve güverte tayfasını yönetme yeteneği olduğunu gemi komutanından alınacak belge ile belgelendirmek, 

şartlarından birini yerine getirmek, 

- “Güverte lostromosu sınavı”nı başarmak, 

şartlarını sağlayanlar “Güverte Lostromosu” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Güverte lostromosu yeterliği ile birlikte idare tarafından “seyir vardiyası tutma belgesi” verilir. 

b) Kaptanlar ve Güverte Zabitleri: 

1) Sınırlı Vardiya Zabiti; yakın kıyısal sefer bölgesinde sefer yapan 500 GT’den daha küçük gemilerde sınırlı vardiya zabiti olmak için müracaat edenlerden, 

- Onsekiz yaşını bitirmiş olmak, en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Gemici, usta gemici veya güverte lostromosu yeterliği veyahut yat kaptanı veya balıkçı gemisi kaptanı yeterliği ile otuzaltı aylık deniz hizmetine sahip bulunmak ve Sözleşmenin öngördüğü A-II/3 müfredat programlarına uygun eğitimi idare tarafından uygunluğu onaylanan eğitimi eğitim kurumlarında görmek, 

- Denizcilik Anadolu meslek liseleri, denizcilik meslek liseleri, denizcilik Anadolu teknik liseleri veya çok programlı liselerin denizcilik alanlarının gemi elektroniği ve haberleşme veya gemi yönetimi dallarından mezun olup, Sözleşmenin öngördüğü A-II/3 müfredat programlarına uygun eğitimi idare tarafından uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmek ve en çok dört ayı liman seferi olmak üzere toplam oniki ay deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak gemide tamamlamak, 

- Sözleşmenin öngördüğü A-II/3 müfredat programını uygulayan ve idare tarafından uygunluğu onaylanan denizcilik Anadolu meslek liseleri, denizcilik meslek liseleri, denizcilik Anadolu teknik liseleri veya çok programlı liselerin denizcilik alanlarının gemi yönetimi dalı veya aynı müfredatı uygulayan ve İdare tarafından uygunluğu onaylanan yükseköğretim kurumlarının önlisans veyahut lisans programlarından mezun olup, en çok dört ayı liman seferi olmak üzere toplam oniki ay deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak gemide tamamlamak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan, Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı dışındaki veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “seyir ve gemi idaresi kursu”nu, İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde üç yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere altı yıl görevde bulunmuş olmak, 

- İdarenin öngördüğü sınırlı vardiya zabiti sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Sınırlı Vardiya Zabiti” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, 30/1/1997 tarihli ve 22893 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak liman kaptanı yeterliğine sahip bulunanlar, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla, sınavsız “sınırlı vardiya zabiti” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Bu yeterliği alan yat kaptanı ve balıkçı gemisi kaptanlarının eski yeterlik belgeleri iptal edilmek üzere İdareye gönderilir. 

Liman kaptanı yeterliğine dayalı olarak sınırlı vardiya zabiti yeterliğini alanlar, yüz ve daha fazla yolcu taşıyanlar da dahil olmak üzere yerel trafikte düzenli sefer yapan 200 GT’den küçük yolcu ve yük gemilerinde kaptanlık yapabilirler. 

2) Sınırlı Kaptan; yakın kıyısal sefer bölgesinde sefer yapan 500 GT’den küçük gemilerde sınırlı kaptan olmak için müracaat edenlerden, 

- Yirmi yaşını bitirmiş olmak, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Sınırlı vardiya zabiti yeterliği ile yirmidört ay deniz hizmetine sahip olmak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı dışındaki veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “seyir ve gemi idaresi kursu”nu İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde ve dört yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere dokuz yıl görevde bulunmuş olmak, 

- İdarenin öngördüğü sınırlı kaptan sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Sınırlı Kaptan” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak kıyı kaptanı yeterliğine sahip bulunanlar, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız “sınırlı kaptan” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

3) Vardiya Zabiti; 500-3000 GT arası gemilerde vardiya zabiti olmak için müracaat edenlerden, 

- Onsekiz yaşını bitirmiş olmak, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 müfredat programlarını uygulayan ve İdare tarafından uygunluğu onaylanan dört yıllık anadolu denizcilik meslek lisesi güverte bölümü mezunları ile iki yıllık meslek yüksek okulu mezunu olmak ve liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde, altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki ay deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamak, 

- En az lise mezunu olmak şartıyla Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 müfredat programlarını uygulayan ve İdare tarafından uygunluğu onaylanan dört sömestr süreli kurslardan mezun olup, liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki ay deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamak, 

- Sınırlı kaptan yeterliği veya Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun kıyı kaptanlığı yeterliği ile yirmidört ay deniz hizmeti yaptıktan sonra, Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 müfredat programına uygunluğu idare tarafından onaylanan bir eğitimi tamamlamak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı dışındaki veya Astsubay Güverte Sınıf Okulları seyir branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “seyir ve gemi idaresi kursu” nu İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde ve beş yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere on yıl görevde bulunmuş olmak, 

- İdarenin öngördüğü vardiya zabiti sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar "Vardiya Zabiti" yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak yakınyol vardiya zabiti, yakınyol birinci zabiti ve sınırlı vardiya zabiti yeterliğine sahip bulunanlar, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız "vardiya zabiti" yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Deniz Harp Okulunu bitirmeden ayrılanlardan, Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 müfredatını eğitim ve öğretimleri sırasında gördüklerini belgeleyenlere, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmaları ve liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki ay deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamaları şartıyla sınavla vardiya zabiti yeterliği verilir. 

Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 müfredatını eğitim ve öğretimleri sırasında görerek vardiya zabitliği yeterlik belgesini alanlar, Gemiadamları Donatımında Asgari Emniyet Belgelerinde iki uzakyol vardiya zabiti yeterlikli personel ile donatılması öngörülen gemilerde uzakyol vardiya zabitlerinden birinin yerine gemide görev alabilirler. 

Bu alt bendte belirtilen şartları sağlayarak sınırlı kaptan yeterliğinden vardiya zabiti yeterliğine geçmek için başvuran gemiadamlarının, sınırlı kaptan yeterliği ile alt yeterliklerde yapmış olduğu deniz hizmetleri geçerlidir. 

4) Birinci Zabit; 500-3000 GT arası gemilerde birinci zabit olmak için müracaat edenlerden, 

- En az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Vardiya zabiti yeterliği ile 500 GT’den büyük gemilerde liman seferi dışında otuzaltı ay vardiya zabitliği yaptıktan sonra, Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programını tamamlamak ve idarenin öngördüğü ve "Eğitim-Sınav Yönergesinde" başarı ve muafiyet esasları belirtilen İngilizce yeterliğini sağlamak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulu seyir branşı mezunu olmak ve birinci zabitlik yeterliği için Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı dışındaki veya Astsubay Güverte Sınıf Okulu seyir branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup, Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “seyir ve gemi idaresi kursu” ile birinci zabitlik yeterliği için Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde İdarenin öngördüğü ve "Eğitim-Sınav Yönergesinde" başarı ve muafiyet esasları belirtilen İngilizce yeterliğini sağlamak ve yedi yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere oniki yıl görevde bulunmuş olmak, 

- İdarenin öngördüğü birinci zabitlik sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Birinci Zabit” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak yakınyol kaptan klas III, yakınyol kaptan klas IV, sınırlı birinci zabit ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığından ayrılan ve yakınyol birinci zabit yeterliğine sahip bulunanlar, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız “birinci zabit” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

5) Kaptan; 500-3000 GT arası gemilerde kaptan olmak için müracaat edenlerden, 

- En az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Birinci zabit yeterliği ile otuzaltı ay 500 GT’den büyük gemilerde liman seferi dışında birinci zabitlik yapmak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu güverte programı seyir dalı veya Astsubay Güverte Sınıf Okulu seyir branşı mezunu olmak ve Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde ve İdarenin öngördüğü ve "Eğitim-Sınav Yönergesinde" başarı ve muafiyet esasları belirtilen İngilizce yeterliğini sağlamak ve en az bir yılı gemi komutanlığı olmak koşulu ile on yılı güverte deniz hizmeti olmak üzere onbeş yıl görevde bulunmuş olmak, 

- İdarenin öngördüğü kaptanlık sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Kaptan” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak yakınyol kaptan klas-I, yakınyol kaptan klas-II, sınırlı kaptan ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığından ayrılan ve yakınyol kaptan klas-III yeterliğine sahip bulunanlar, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız “kaptan” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

6) Uzakyol Vardiya Zabiti; 3000 GT ve daha büyük gemilerde uzakyol vardiya zabiti olmak için müracaat edenlerden, 

- Onsekiz yaşını bitirmiş olmak, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Bir yıllık İngilizce hazırlık eğitiminden sonra, Sözleşmenin öngördüğü ve İdarenin onayladığı A-II/1 müfredat programını uygulayan dört yıllık fakülte ve yüksekokulların güverte veya deniz ulaştırma işletme mühendisliği bölümlerinden mezun olmak ve liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki aylık deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamak, 

- Bir yıllık İngilizce hazırlık eğitiminden sonra, Sözleşmenin öngördüğü A-II/1 ile A-II/2 müfredat programlarını müşterek uygulayan dört yıllık fakülte veya yüksekokulların güverte veya deniz ulaştırma işletme mühendisliği bölümü öğrencisi olarak altıncı sömestr sonunda A-II/1 müfredatını başarı ile tamamlamak ve liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki aylık deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamak, 

- Deniz Harp Okulu mezunu olup Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan en az üç yıl güverte deniz hizmetine sahip olmak veya liman seferi dışında çalışan 500 GT’den büyük gemilerde altı ayı köprü üstünde eğitim olmak üzere toplam oniki aylık deniz eğitimini onaylanmış bir staj defterine uygun olarak başarı ile tamamlamak ve Eğitim ve Sınav Yönergesinde belirtilen İngilizce başarı esaslarına göre İngilizce başarısını sağlamak, 

- İdarenin öngördüğü uzakyol vardiya zabitliği sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar "Uzakyol Vardiya Zabiti" yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak uzakyol vardiya zabiti yeterliğine sahip bulunanların belgeleri, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız olarak yeniden düzenlenir. 

İngilizce hazırlık sınıfı başarı ve muafiyet şartları ile öğrenci yerleştirme önceliği idare tarafından belirlenen ve Eğitim-Sınav Yönergesinde belirtilen esaslara göre yapılır. 

7) Uzakyol Birinci Zabiti; 3000 GT ve daha büyük gemilerde uzakyol birinci zabit yeterliği almak için müracaat edenlerden, 

- En az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 ve A-II/1 müfredat programını müşterek uygulayan dört yıllık fakülte veya yüksekokul mezunu olup, uzakyol vardiya zabiti yeterliği ile otuzaltı ay 500 GT’den büyük gemilerde liman seferi dışında vardiya zabitliği yapmış olmak, 

- Uzakyol vardiya zabiti yeterliği ile otuz altı ay 500 GT’den büyük gemilerde liman seferi dışında vardiya zabitliği yaptıktan sonra, Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programını idare tarafından uygunluğu onaylanan bir eğitim kurumunda tamamlamak, 

- Deniz Harp Okulu mezunu olup, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; beş yıl güverte deniz hizmetine sahip olmak, Eğitim ve Sınav Yönergesinde belirtilen İngilizce başarı esaslarına göre İngilizce başarısını sağlamak ve Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde, 

- İdarenin öngördüğü uzakyol birinci zabiti sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Uzakyol Birinci Zabit” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak uzakyol birinci zabiti yeterliğine sahip bulunanların belgeleri, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız olarak yeniden düzenlenir. 

8) Uzakyol Kaptanı; 3000 GT ve daha büyük gemilerde uzakyol kaptanı olmak için müracaat edenlerden, 

- En az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesi bulunmak, 

- Aşağıdaki şartlardan birini yerine getirmiş olmak; 

- Uzakyol birinci zabit yeterliği ile 500 GT’den büyük gemilerde liman seferi dışında otuzaltı ay birinci zabitlik yapmak, 

- Kaptan yeterliği ile yakın kıyısal sefer dışında çalışan gemilerde veya yakın kıyısal sefer yapan 500 GT’den büyük gemilerde yirmidört ay en az birinci zabitlik ve oniki ay kaptanlık yaptıktan sonra, Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 eğitim programını İdare tarafından uygunluğu onaylanan bir eğitim kurumunda tamamlamak ve idarenin öngördüğü ve "Eğitim-Sınav Yönergesinde" başarı ve muafiyet esasları belirtilen İngilizce yeterliğini sağlamak, 

- Deniz Harp Okulu mezunu olup, Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; en az bir yılı gemi komutanlığı olmak üzere yedi yıl güverte deniz hizmetine sahip olmak, Eğitim ve Sınav Yönergesinde belirtilen İngilizce başarı esaslarına göre İngilizce başarısını sağlamak ve Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 müfredat programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde, 

- İdarenin öngördüğü uzakyol kaptanlık sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar "Uzakyol Kaptanı" yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak uzakyol kaptanı yeterliğine sahip bulunanların belgeleri, en az GMDSS Tahditli Telsiz Operatörü (ROC) yeterlik belgesine haiz olmak şartıyla sınavsız olarak yeniden düzenlenir. 

İdare, yukarıda belirtilen ve Sözleşmenin öngördüğü A-II/2 eğitimi ile İngilizce eğitimini birinci zabitlik yeterliği öncesi alanları bu eğitimden muaf tutar. 

Gördükleri eğitim nedeniyle ilk defa yeterlik belgesi alanlar, oniki ay deniz hizmeti yapmadıkça kaptan olarak görev yapamazlar. 
Makine Sınıfı Gemiadamı Yeterliklerinin Şartları 

MADDE 9 – (Değişik:RG-23/8/2012-28390) 

Makine sınıfı gemiadamlarının gemiadamı cüzdanı ve/veya yeterlik belgesi alabilmeleri için gerekli yaş, eğitim-öğretim ve deniz hizmet süresine dair şartlar aşağıda gösterilmiştir. 

A) Tayfalar: 

a) Yağcı olmak için müracaat edenlerden; 

1) Onaltı yaşını bitirmek, en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve 

- İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “yağcı eğitimi”ni İdare tarafından uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmek, 

- Askerlik görevinin oniki ayını ya da dört yıllık fakülte mezunu olup, askerlik görevinin en az dört ayını faal gemilerde makine eri olarak yaptığını belgelemek, 

- Yüksek öğretim kurumlarının makine, iklimlendirme ve soğutma, otomotiv teknolojisi, gemi inşaatı, elektrik, elektronik teknolojisi, gaz ve tesisatı teknolojisi önlisans programlarından veya Anadolu teknik liseleri, teknik liseler, Anadolu meslek liseleri ve endüstri meslek liselerinin elektrik-elektronik teknolojisi, gemi yapımı, makine teknolojisi, motorlu araçlar teknolojisi, tesisat teknolojisi ve iklimlendirme, endüstriyel otomasyon teknolojileri alanlarından mezun olmak, 

şartlarından birini sağlamak, 

2) İdarenin öngördüğü “yağcı sınavı”nda başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Yağcı” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Yağcı yeterliği ile birlikte, İdare tarafından yukarıdaki (1) nolu paragrafın ikinci alt paragrafındakilere doğrudan, (1) nolu paragrafın birinci ve üçüncü alt paragrafındakilere ise Sözleşmede belirtilen şartları taşımaları halinde İdare tarafından “makine vardiyası tutma belgesi” verilir. 

b) Usta Makina tayfası olmak için müracaat edenlerden; 

1) Onsekiz yaşını bitirmek, en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve 

- Yağcı yeterliği ile oniki aylık deniz hizmetine sahip olmak veya 

- Yağcı yeterliği ile altı aylık deniz hizmetine sahip olmak ve Sözleşmenin öngördüğü Kod A-III/5 eğitimini, içeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “usta makine tayfası” eğitimini vermek üzere İdarece uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmüş olmak, 

şartlarından birini yerine getirmek ve usta makine tayfası sınavı”nı başarmak, şartlarını sağlayanlara İdare tarafından “Usta Makine Tayfası” yeterliği verilir. 

1/1/2012 tarihinden önceki son altmış ayda oniki ay süre ile liman dışı sefer yapan ve 750 KW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde yağcı yeterliği ile çalıştığını belgeleyenlere usta makine tayfası yeterliği sınavla düzenlenir. 

c) Makine lostromosu olmak için müracaat edenlerden; 

1) Usta makine tayfası olarak yirmidört ay deniz hizmetine sahip olmak veya 1/1/2012 tarihinden önce yağcı yeterliği ile yirmidört ay deniz hizmetine sahip olmak, makine tayfasını yönetme yeteneği olduğunu gemi başmühendis/başmakinistinden alınacak belgeyle belgelendirmek, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri ya da elektrik programı veya Astsubay Makine Sınıf Okulları mezunu olmak ve bir yılı makine deniz hizmeti olmak üzere iki yıl görevde bulunmak veya makine branşlarında üç yıldan daha fazla uzman erbaşlık yapmak ve makine tayfasını yönetme yeteneği olduğunu gemi başçarkçısından alınacak belge ile belgelendirmek, 

şartlarından birini sağlamak, 

2) İdarenin öngördüğü “makine lostromosu sınavı”nda başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Makine Lostromosu” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Makine lostromosu yeterliği ile birlikte idare tarafından “makine vardiyası tutma belgesi” verilir. 

d) Elektro-teknik tayfası olmak için müracaat edenlerden; 

1) Onsekiz yaşını bitirmiş ve en az ilköğretim okulu mezunu olmak, 

2) Vardiyadan sorumlu makine sınıfı tayfa yeterliği oniki aylık deniz hizmetine sahip olmak veya 

- İçeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “yağcı eğitimi”ni İdare tarafından uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında görmüş olup, bu yeterlik ile altı aylık deniz hizmetine sahip olmak veya, 

- Askerlik görevinin oniki ayını ya da dört yıllık fakülte mezunu olup, askerlik görevinin en az altı ayını faal gemilerde makine eri olarak yaptığını belgelemek, veya 

- Elektrikçi veya elekronikçi yeterliği ile üç ay deniz hizmetine sahip olmak veya 

- Endüstri meslek liseleri, çok programlı liseler, teknik liseler, Anadolu teknik liseleri, Anadolu meslek liselerinin endüstriyel otomasyon teknolojileri veya elektrik-elektronik teknolojisi alanlarından mezun olup yağcı yeterliği alanlardan, yağcı yeterliği ile üç ay deniz hizmetine sahip olmak, 

şartlarından birisini sağlamak ve 

- Sözleşmenin öngördüğü Kod A-III/7 eğitimini içeriği ve süresi Eğitim ve Sınav Yönergesi ile belirlenen “elektro-teknik tayfası eğitimini” vermek üzere İdare tarafından uygunluğu onaylanan eğitim kurumlarında tamamlamak, 

3) İdarenin öngördüğü “elektro-teknik tayfası sınavı”nda başarılı olmak, 

Şartlarını sağlayanlar “elektro-teknik tayfası” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

4) 1/1/2012 tarihinden önceki son altmış ayda oniki ay süre ile liman dışı sefer yapan ve 750 KW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde, elektrikçi veya elektronikçi olarak çalışanlara, elektro-teknik tayfası yeterliği sınavsız düzenlenir. 

B) Başmühendis/Başmakinistler ve Makine Zabitleri: 

a) Sınırlı Makine Zabiti; 750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde sınırlı makine zabiti olmak için müracaat edenlerden, 

1) Onsekiz yaşını bitirmek ve en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve, 

2) Denizcilik Anadolu meslek ve denizcilik Anadolu teknik liselerinin denizcilik alanlarının gemi makineleri dalı veya gemi yapımı dalı, endüstri meslek liseleri, teknik liseler, Anadolu teknik liseleri ve çok programlı liselerin motorlu araçlar teknolojisi alanlarının makine bakım onarım dalı mezunu olmak veyahut yüksek öğretim kurumlarının, makine, otomotiv teknolojisi ve gemi makineleri işletme önlisans programlarından mezun olmak ve İdarenin onayladığı sınırlı makine zabitliği eğitimini, İdare tarafından onaylanmış eğitim kurumlarında görmek ve altı ayı onaylanmış bir staj defterine uygun olarak gemilerde deniz eğitimi ve altı ayı da onaylanmış bir staj defterine uygun olarak İdarece onaylı atölye tesislerinde atölye becerilerini geliştirme eğitimi olmak üzere toplam oniki aylık onaylı eğitim programını başarı ile tamamlamak veya, 

- İdarenin onayladığı sınırlı makine zabitliği eğitimini veren ve İdare tarafından uygunluğu onaylanmış denizcilik Anadolu meslek liselerinin ve denizcilik Anadolu teknik liselerinin denizcilik alanlarının gemi makineleri dalı veyahut aynı müfredatı uygulayan İdare tarafından uygunluğu onaylanmış yüksek öğretim kurumlarının önlisans veyahut lisans programlarından mezun olmak ve altı ayı onaylanmış bir staj defterine uygun olarak gemilerde deniz eğitimi ve altı ayı da onaylanmış staj defterine uygun olarak İdarece onaylı atölye tesislerinde atölye becerilerini geliştirme eğitimi olmak üzere toplam oniki aylık onaylı eğitim programını başarı ile tamamlamak veya, 

- En az ilköğretim okulu mezunu, vardiyadan sorumlu makine sınıfı gemiadamı olmak ve otuzaltı aylık deniz hizmeti üzerine idarenin onayladığı sınırlı makine zabiti eğitimini tamamlamak veya, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı çark ya da motor dalı veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor ya da çark branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı yara savunma dalı ya da elektrik programı dallarından veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor ya da çark branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “gemi makineleri kursu”nu İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde, üç yılı makine deniz hizmeti olmak üzere altı yıl görevde bulunmuş olmak, 

şartlarından birini sağlamak, 

3) İdarenin öngördüğü “sınırlı makine zabiti” sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Sınırlı Makine Zabiti” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak deniz motorcusu yeterliğine sahip bulunanlar, sınavsız “sınırlı makine zabiti” yeterliği almaya hak kazanırlar. 

Deniz motorculuğu yeterliğine dayalı olarak sınırlı makine zabiti yeterliğini alanlar, 370 kW’den küçük ve liman seferi bölgesinde çalışan yolcu ve yük gemilerinde başmakinistlik yapabilirler. 

b) Sınırlı Başmakinist; 750 kW’den daha küçük ana makine ile yürütülen ve yakın kıyısal sefer yapan gemilerde sınırlı başmakinist olmak için müracaat edenlerden, 

1) Yirmi yaşını bitirmiş olmak, 

2) - Sınırlı makine zabiti yeterliği ile yirmidört ay deniz hizmetine sahip olmak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı çark ya da motor dalı veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor ya da çark branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı yara savunma dalı ya da elektrik programı dallarından veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor ya da çark branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “gemi makineleri kursu” nu İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde dört yılı makine deniz hizmeti olmak üzere dokuz yıl görevde bulunmuş olmak, 

şartlarından birini sağlamak, 

3) İdarenin öngördüğü “sınırlı başmakinist” sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar “Sınırlı Başmakinist” yeterliği almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak deniz makinistliği yeterliğine sahip bulunanlar, sınavsız “sınırlı başmakinist” yeterliğini almaya hak kazanırlar. 

c) Makine Zabiti; 750-3000 kW arası ana makine ile yürütülen gemilerde makine zabiti olmak için müracaat edenlerden, 

1) Onsekiz yaşını bitirmiş olmak, 

2) - Sözleşmenin öngördüğü A-III/1 müfredat programlarını uygulayan ve İdare tarafından uygunluğu onaylanan dörtyıllık anadolu denizcilik meslek liselerinin gemi makineleri bölümü mezunları ile yüksek öğretim kurumlarından önlisans veyahut lisans mezunu olmak ve altı ayı onaylanmış bir staj defterine uygun olarak liman seferi dışında çalışan 750 kW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde deniz eğitimi ve altı ayı da onaylanmış bir staj defterine uygun olarak İdarece onaylı atölye tesislerinde atölye becerilerini geliştirme eğitimi olmak üzere toplam oniki aylık onaylı eğitim programını başarı ile tamamlamak, 

- En az lise mezunu olmak şartıyla, sözleşmenin öngördüğü A-III/1 müfredat programlarını uygulayan ve İdare tarafından uygunluğu onaylanan dört sömestr süreli kurslardan mezun olmak ve altı ayı onaylanmış bir staj defterine uygun olarak liman seferi dışında çalışan 750 kW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde deniz eğitimi ve altı ayı da onaylanmış staj defterine uygun olarak İdarece onaylı atölye tesislerinde atölye becerilerini geliştirme eğitimi olmak üzere toplam oniki aylık onaylı eğitim programını başarı ile tamamlamak, 

- Sınırlı başmakinist yeterliği veya Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun deniz makinistliği yeterliği ile yirmidört ay deniz hizmetini yaptıktan sonra, sözleşmenin öngördüğü A-III/1 müfredat programına uyum sağlayacak bir eğitimi tamamlamak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı çark ya da motor dalı veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor ya da çark branşı mezunu olmak ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı yara savunma dalı ya da elektrik programı dallarından veya Astsubay Makina Sınıf Okulu motor ya da çark branşı dışındaki diğer branşlardan mezun olup Eğitim ve Sınav Yönergesi kapsamındaki “gemi makineleri kursu”nu İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde beş yılı makine deniz hizmeti olmak üzere on yıl görevde bulunmuş olmak, 

şartlarından birini sağlamak, 

3) İdarenin öngördüğü "makine zabiti" sınavında başarılı olmak, 

şartlarını sağlayanlar, "Makine Zabiti" yeterliği almaya hak kazanırlar. 

Ancak, Gemiadamlarının Eğitim, Belgelendirme, Sınav, Vardiya Tutma, Kütüklenme ve Donatılma Esasları Hakkında Yönetmelik şartlarına uygun olarak yakınyol makine zabiti, yakınyol ikinci makinisti ve sınırlı makine zabiti yeterliğine sahip bulunanlar, sınavsız "makine zabiti" yeterliği almaya hak kazanırlar. 

Deniz Harp Okulunu bitirmeden ayrılanlardan, Sözleşmenin öngördüğü A-III/1 müfredatını eğitim ve öğretimleri sırasında gördüklerini belgeleyenlere, altı ayı onaylanmış bir staj defterine uygun olarak liman seferi dışında çalışan 750 kW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde deniz eğitimi ve altı ayı da onaylanmış staj defterine uygun olarak İdarece onaylı atölye tesislerinde atölye becerilerini geliştirme eğitimi olmak üzere toplam oniki aylık onaylı eğitim programını başarı ile tamamlamaları şartıyla, sınavla makina zabiti yeterliği verilir. 

Sözleşmenin öngördüğü A-III/1 müfredatını eğitim ve öğretimleri sırasında görerek makine zabitliği yeterlik belgesini alanlar, Gemiadamları Donatımında Asgari Emniyet Belgelerinde iki uzakyol vardiya mühendisi/makinisti yeterlikli personel ile donatılması öngörülen gemilerde uzakyol vardiya mühendisi/makinistlerinden birinin yerine gemide görev alabilirler. 

Bu maddede belirtilen şartları sağlayarak sınırlı başmakinist yeterliğinden makine zabiti yeterliğine geçmek için başvuran gemiadamlarının, sınırlı başmakinist yeterliği ile alt yeterliklerde yapmış olduğu deniz hizmetleri geçerlidir. 

d) İkinci Makinist; 750-3000 kW arası ana makine ile yürütülen gemilerde ikinci makinist olmak için müracaat edenlerden; 

1) - Makine zabiti yeterliği ile otuzaltı ay 750 kW’den büyük ana makine ile yürütülen gemilerde makine zabitliği yaptıktan sonra Sözleşmenin öngördüğü A-III/2 müfredat programını tamamlamak ve İdarenin öngördüğü “Eğitim ve Sınav Yönergesinde” başarı ve muafiyet esasları belirtilen İngilizce yeterliğini sağlamak, 

- Deniz Kuvvetleri Komutanlığından veya Sahil Güvenlik Komutanlığından ayrılanlardan; Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri programı çark ya da motor dalı veya Astsubay Makine Sınıf Okulu motor veya çark branşı mezunu olup, ikinci makinistlik yeterliği için Sözleşmenin öngörülen A-III/2 eğitim programından öğrenimi esnasında almadığı fark derslerini İdarece onaylanmış bir eğitim kurumunda görmek veya müfredatın İdarece onaylanması kaydıyla, Deniz Kuvvetlerinde, Sahil Güvenlik Komutanlığında görmesi halinde ya da Deniz Astsubay Meslek Yüksek Okulu gemi makineleri progra

Ücretsiz bilgi almanız için sizi arayalım!